`Pakistanen hebben de boodschap begrepen'

Niet Nederland, maar het immer frivole team van Pakistan stapte gisteren als de morele winnaar van het veld na het onderlinge duel dat in 2-2 eindigde.

Wanneer adopteert Pakistan de wetten van het moderne hockey? Het is een vraag die vele volgers bezighoudt, maar niemand kan of durft te beantwoorden. Bedreven met bal en stick zijn de Aziaten als geen ander. Maar tactisch vernuft is niet aan hen besteed, en dus is Pakistans verbeten zoektocht naar glorie en geluk tot mislukken gedoemd.

Gisteren, op de vierde dag van de strijd om de Champions Trophy in Amstelveen, brak zowaar even de zon door. Gastheer Nederland werd in het Wagener-stadion op 2-2 gehouden door de gevallen grootmacht. Met vijf punten uit drie duels bezet de selectie van trainer-coach Tahir Zaman de tweede plaats in het tussenklassement, twee punten achter de koploper Nederland. Met nog twee speelronden voor de boeg is de kans groot dat beide landen elkaar zondag opnieuw treffen in de finale van het jaarlijkse zeslandentoernooi.

Pakistans opvallend doortastende optreden kwam als een verrassing, zeker voor wie het afsluitende oefenduel tegen Nederland (2-5), vorige week in hetzelfde stadion, nog op het netvlies stond. Blonk de ploeg toen (weer) uit in grenzeloze naïeviteit, gisteren bleek het elftal een metamorfose te hebben ondergaan. Voor de verandering bleven de linies gesloten, vielen er (dus) geen grote gaten en zaten de middenvelders hun directe tegenstanders zo dicht op de huid dat Nederland noodgedwongen steeds vaker koos voor de lange of hoge bal van achteruit.

Het volwassen optreden van de Aziatische balgoochelaars stemde naderhand met name Theo Ykema tevreden. ,,Pakistan lijkt de boodschap eindelijk begrepen te hebben'', verzuchtte de Nederlander, die als voorzitter van de FIH Development and Coaching Committee verantwoordelijk is voor de wereldwijde ontwikkeling van de hockeysport.

Dat laatste betekent niet alleen coaches uitzenden naar exotische oorden als Barbados en Trinidad & Tobago, maar vooral ook voorkomen dat de twee grootste zorgenkinderen uit de toch al niet bijster grote hockeyfamilie, India en Pakistan, nog verder afglijden. Dat zou op termijn immers het verlies van de olympische status kunnen betekenen voor de sport, die worstelt met een smalle top. En dus is het de wereldhockeybond FIH ernst met haar zendingsmissie.

Hoe moeilijk dat ook is, zeker in Azië. India en Pakistan beschouwen zichzelf nog altijd als de trotse `uitvinders' van deze sport, ook al spelen beide landen al geruime tijd een ondergeschikte rol in het mondiale hockey. Wee degene die desondanks het lef heeft hen de les te lezen en durft aan te dringen op speltechnische aanpassingen. Die kan rekenen op geërgerde blikken van tot op het bot beledigde bestuurders, van wie de meesten nog altijd leven in het verre maar glorierijke verleden.

Vaker dan Ykema lief was, stuitte hij de afgelopen jaren dan ook op een muur van onwil. Maar de bestuurder hoefde slechts naar de belabberde conduitestaat van beide landen te verwijzen om zijn aansporing tot een modernisering kracht bij te zetten. Pakistan bleek uiteindelijk gevoelig voor de roep om verandering, aarstvijand India niet. Ykema: ,,Die willen domweg niet luisteren.''

Pakistan treedt de tegenstander doorgaans tegemoet als een op hol geslagen zwerm bijen, die lukraak om zich heen prikt. Die aanpak resulteert vaak in boeiende en verrassende confrontaties, maar effectief is de strategie niet. Integendeel: het kamikaze-hockey staat borg voor doelpuntenrijke wedstrijden, waarin Pakistan negen van de tien keer aan het kortste eind trekt.

De viervoudig wereldkampioen heeft inmiddels begrepen dat het cultiveren van die frivole, maar wat onnozele speelstijl een doodlopende weg is. Maurits Hendriks was twee jaar geleden, kort na zijn ontslag als bondscoach van Nederland, een van de eerste coaches die in opdracht van de FIH naar Pakistan reisde om jonge trainers bij te scholen. Tahir Zaman, de voormalige aanvoerder en de huidige technisch eindverantwoordelijke van Pakistan, ontpopte zich als een van Hendriks' beste leerlingen.

Maar helemaal afgezworen hebben de onvoorspelbare Aziaten hun fratsen nog niet, zo bleek gisteren. Sohail Abbas beschikt over een strafcorner, die menig doelman en lijnverdediger de stuipen op het lijf jaagt. Maar de 26-jarige verdediger met de verwoestende sleeppush werd gisteren als een klein kind aan de kant geschoven, toen Pakistan aan mocht leggen voor de eerste korte hoekslag van de avond. ,,I wanted to surprise them'', was de hilarische verklaring die Zaman naderhand gaf voor die curieuze ingreep vanaf de zijlijn.

Hoe onzinnig die afleidingsmanoeuvre was, demonstreerde Abbas niet veel later door nog voor rust Pakistans derde strafcorner achter doelman Guus Vogels te slingeren. De verdiende gelijkmaker (1-1) van de oud-speler van Amsterdam sterkte het moreel van de Pakistanen, voor wie de door hen in 1978 geïntroduceerde Champions Trophy de laatste jaren is uitgegroeid tot een Trouble Trophy. Tragisch dieptepunt van de martelgang: de degradatie van vier jaar geleden in Brisbane.

Gedachten aan die vernedering vervlogen gisteren. De geheel op eigen kracht afgedwongen remise tegen olympisch kampioen Nederland voedde de hoop dat Pakistan, negen jaar na de laatste eindzege, zondag eindelijk weer een succesvolle gooi kan doen naar de felbegeerde trofee.