Lingo, dat is pas echt straf

Het is gezellig druk in de recreatieruimte van afdeling D1 van De Schie, het huis van bewaring in Rotterdam. Tien gedetineerden, de meesten in korte broek en op badslippers, zijn aan het biljarten, tafelvoetballen of bezig met het bereiden van de avondmaaltijd. Geen van de mannen heeft oog voor de Amerikaanse dramaserie Sisters, te zien op een groot televisietoestel in een hoek van het lokaal. ,,Dat ding staat altijd aan'', zegt een bewaarder, ,,maar nooit kijkt er iemand naar.''

Televisiekijken doen de gedetineerden in hun cel al genoeg. Voor vijf euro per week kunnen zij een toestel huren. Daarop ontvangen zij alle zenders op de Rotterdamse kabel én de betaalzender Canal+. Als service van het huis levert de gevangenisbibliotheek een gefotokopieerde tv-gids.

,,Het leven is hier niet zo slecht'', zegt Hans van L. (35), die al veertien maanden in De Schie verblijft in afwachting van zijn hoger beroep tegen een straf van tien jaar. ,,Ja, in het Okura Hotel is het beter, maar ik moet niet zeuren. Ik ben niet zo super bijdehand. Ik was net uit de gevangenis, toen ik weer werd opgepakt.''

Zijn straf zit Hans van L. voor een belangrijk deel voor de televisie uit. Gisteren begon zijn dag met het Nieuws van kwart voor zeven op RTL4. Daarna keek hij naar het Journaal van zeven uur op Nederland 1. De rest van de morgen was Van L. druk met sporten, een bezoek aan de bibliotheek, en een rondje over de luchtplaats. Tijdens de lunch in zijn cel keek hij naar het zakennieuws op RTL5. Na zijn werk in de wasserij van het huis van bewaring schakelde hij aan het eind van de middag langs diverse nieuwsprogramma's. 's Avonds koos hij voor de speelfilm Presumed innocent op SBS6. Daarna pikte hij nog een film op de betaalzender Canal+.

,,Ik leef op die tv'', zegt Van L., wijzend naar het zilvergrijze kleinbeeldtoestel dat hij van de Makro liet komen. ,,Omdat ik zo lang moet zitten is het voordeliger om een tv te kopen. Binnen anderhalf jaar heb ik aanschaf eruit.''

Hij is geabonneerd op De Telegraaf en het zakenblad Quote (,,Ik wil toch bijblijven''), en in de gevangenisbibliotheek leest hij het opinieweekblad Elsevier. Maar zonder televisie zou het leven in de cel een stuk zwaarder zijn, zegt Van L. ,,Mijn vriendin vraagt weleens waarom ik geen goed boek lees of een studie ga doen. Maar daar ben ik te gemakzuchtig voor. Ik ben hier 's avonds een keer betrapt op een blowtje. Als straf is mijn tv-toestel toen drie dagen weggehaald. Vreselijk. Dat gebeurt me geen tweede keer.''

Via de televisie volgt hij het leven `buiten'. Hij kijkt graag naar de documentaires op Discovery en National Geographic. Hij prefereert het NOS Journaal boven het nieuwsbulletin van RTL. Barend & Van Dorp vindt hij spannender televisie dan Nova. Nieuwsgierig kijkt hij altijd naar Opsporing verzocht. En het misdaadprogramma van Peter R. de Vries slaat hij nooit over. ,,Voor de sensatie. En soms zie je een bekende.''

Eigenlijk, stelt Hans van L., worden er nauwelijks slechte programma's gemaakt. Hoewel, voor nog geen tray bier en een sigaar wil hij kijken naar spelletjesprogramma's als Lingo en Get the picture. ,,Dat is pas echt straf.''

Bezorgd is Van L. over de veranderingen die in De Schie op til zijn. Wegens het cellentekort worden binnenkort op diverse afdelingen twee gedetineerden op één cel geplaatst. ,,Als ik iemand krijg die naar andere programma's wil kijken, ga ik problemen maken.'' Het beste zou zijn, zegt Van L., als hij met Gerard een cel gaat delen. Met Gerard, die drie deuren verder een straf van zes jaar uitzit, kan hij het goed vinden. ,,Hij is relaxed en gebruikt geen drugs. Met Gerard krijg ik geen problemen over de televisie.''

Een bewaarder opent even later de cel van Gerard. ,,Ik hou niet zo van televisiekijken'', zegt Gerard. ,,Ik ga Hans leren schaken.''

Om privacyredenen zijn de namen van de gedetineerden veranderd.