Strijd Liberia overschaduwt vredesverdrag

Voortgaande gevechten in Liberia overschaduwden het vredesverdrag dat Liberiaanse regering en rebellen gisteren in de Ghanese hoofdstad Accra sloten om een eind te maken aan drie jaar burgeroorlog.

Het akkoord voorziet in vorming van een overgangsregering die moet regeren tot verkiezingen over twee jaar.

In die overgangsregering krijgen niet alleen vertegenwoordigers zitting van de regering en van de twee rebellengroepen LURD en MODEL. De helft van de 76 posten wordt ingeruimd voor afgevaardigden van politieke partijen, belangengroepen en lokale overheid.

Strijdende partijen hebben ermee ingestemd dat president en vice-president van de overgangsregering niet uit hun gelederen afkomstig zullen zijn. Kandidaten voor die posten moeten tenminste 35 jaar zijn en middelbare school hebben voltooid. Ze mogen niet meedoen aan de verkiezingen die in 2005 zijn voorzien. De huidige president Moses Blah, die de vertrekkende president Charles Taylor vorige week maandag is opgevolgd, blijft in functie tot de overgangsregering in oktober wordt geïnstalleerd.

Volgens het akkoord komt er ook een waarheids- en verzoeningscommissie naar Zuid-Afrikaans model.

De ondertekening van het vredesakkoord werd overschaduwd door berichten over nieuwe gevechten in Liberia. De regering beschuldigde de rebellengroepen LURD en MODEL van schietpartijen, brandstichtingen en plunderingen waarbij een onbekend aantal burgers zou zijn gedood. ,,Dit maakt verzoening wel heel erg moeilijk'', verklaarde de minister van Defensie, Daniel Chea.

Een vredesregeling was in in het verleden nooit een waarborg voor vrede in Liberia. Tijdens de eerste burgeroorlog – tussen 1989 en 1996 – werd twaalf keer een akkoord gesloten voordat het dertiende uiteindelijk stand hield, al duurde dat ook maar drie jaar.

Rebellen en regering spraken zondag al af dat hulporganisaties overal in de hoofdstad Monrovia vrije toegang zouden krijgen en dat hun veiligheid gegarandeerd zou worden. Maar de VN-coördinator voor humanitaire aangelegenheden, Ross Mountain, waarschuwde gisteren dat de situatie in Monrovia nog steeds heel gevaarlijk en onzeker is. West-Afrikaanse vredestroepen arriveren de laatste twee weken weliswaar dagelijks in Liberia. Maar met inmiddels 1.000 man zijn ze nog steeds veel te zwak om de hoofdstad te controleren. ,,We wachten op versterkingen'', zei gisteren de Nigeriaanse luitenant Aminu Usman Gumel.

De Amerikaanse president George Bush zei gisteren in een interview met de Amerikaanse legerzender dat Amerikaanse soldaten vóór 1 oktober weer weg zijn uit Liberia. Op het moment zijn zo'n 200 Amerikaanse mariniers aan land terwijl er nog eens 2.100 aan boord zijn van drie oorlogsschepen die voor de kust van Monrovia liggen. De Amerikaanse militairen vervullen uitsluitend een ondersteunende rol. Bush sprak over ,,een beperkte missie, van beperkte duur met een beperkte reikwijdte''.