Friet en vlees duurder door droogte

De aanhoudende droogte en warmte treffen de landbouwsector. Varkens groeien langzamer. De opbrengst van aardappelen en maïs loopt terug. ,,De prijs van friet zal flink stijgen.''

M. van der Kleij, eigenaar van Jordy's Snackbar in Rotterdam, denkt niet dat hij de prijs van een frietje dit jaar zal verhogen. ,,Het is al zo duur'', zegt hij. ,,Voor een joetje krijg je nu patat met saus. Vroeger kon je daar je gezin onbeperkt van laten eten.''

De landbouwsector zucht onder de aanhoudende droogte. Friet- en zetmeelaardappelen blijven klein, net als de appels. Koeien geven minder melk. De maïs die in Nederland wordt verbouwd als veevoer doet het minder goed dan normaal. ,,Veel sectoren hebben er last van'', zegt een woordvoerder van de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO), waarbij 55.000 boeren zijn aangesloten.

Zo valt wegens de droogte de aardappelopbrengst tegen. Volgens een woordvoerder van frietproducent McCain ligt die circa 25 procent lager dan vorig jaar. Niet alleen in Nederland, maar in alle belangrijke Europese aardappelgebieden: Noord-Frankrijk, België, Duitsland. ,,De prijs van aardappelen zal substantieel stijgen'', zegt hij. Daarmee bedoelt hij, 10 tot 20 procent. ,,Ik verwacht dat cafetaria's, horecabedrijven en winkeliers dat doorberekenen.''

Van der Kleij van Jordy's Snackbar vindt dat hij dat niet kan maken ten opzichte van zijn klanten. Ook snackbar Leo in Nijmegen zegt zijn prijzen dit jaar niet te zullen verhogen.

De varkenssector heeft te kampen met de warmte. Bij extreme hitte groeien varkens langzamer. Het duurt langer voordat de dieren op hun slachtgewicht van circa 110 kilo zitten. ,,Daardoor is de aanvoer bij onze slachterijen met 15 tot 20 procent teruggelopen'', zegt P. Jansen van Sobel, eigenaar van varkensslachter Dumeco. Die daling noemt hij ,,een unieke ontwikkeling'' voor Nederland. Normaal slacht het bedrijf 135.000 varkens per week. Nu ligt dat op 110.000.

Hoe groot de schade zal zijn voor de varkenshouders, vindt Jansen moeilijk te schatten. Wel verwacht hij een stijging van de prijs van varkensvlees in de winkels. Niet zozeer omdat de aanvoer bij de slachterijen is teruggelopen, maar omdat de oogst van maïs en graan in Europa een stuk lager uitvalt dan normaal. ,,De prijs voor voer stijgt, en dat ziet de consument terug in de prijs voor het vlees.''

Van een terugloop in de aanvoer van groenten merkt groenteproducent Hak nog weinig. ,,De meeste groenten die we produceren, worden pas in het najaar geoogst'', zegt een woordvoerster van Heinz, de eigenaar van Hak. Dat geldt voor de rode kool, de bieten, de spruiten, allerlei soorten bonen, en de appels die tot moes worden verwerkt. Wel begint het bedrijf binnen enkele dagen met het oogsten van sperziebonen. Normaal zou die oogst pas over twee weken beginnen, maar door het warme weer hebben de bonen nu al de juiste rijpheid. Of de prijs van de groenten in de winkels omhoog zal gaan, kan ze niet zeggen.

Volgens H. Jasken van Avebe, een bedrijf dat zetmeelaardappelen verwerkt, ligt de opbrengst een stuk lager dan vorig jaar. Het bedrijf, dat traditioneel in augustus begint met het verwerken van zetmeelaardappelen, mag van Brussel 507.000 ton zetmeel produceren. ,,Vorige week dachten we nog dat we dat wel zouden gaan halen, maar dat moeten we nu bijstellen. We krijgen het quotum niet vol.'' Of de prijs van soepen, sauzen, papier, textiel en lijm – allemaal producten waarin zetmeel is verwerkt – omhoog zal gaan, durft Jasken niet te zeggen. Wel zullen de 3.500 aardappeltelers die aan de Nederlandse fabrieken van Avebe leveren, dit jaar minder verdienen dan vorig jaar. Ze krijgen een vaste prijs per ton. ,,Hoe minder ze produceren, hoe lager hun inkomen'', aldus Jasken.

Hoe groot de schade uiteindelijk zal zijn voor de Nederlandse boeren, is nog niet duidelijk, zegt de woordvoerder van LTO. Gisteren meldde het Belgische dagblad De Standaard dat de Belgische boeren tegen een strop van minstens 130 miljoen euro aankijken. De financiële gevolgen zouden het grootste zijn voor de veehouderij, de aardappeltelers en de producenten van industriële groenten. ,,Ik geloof niet dat het probleem in Nederland supergroot is'', aldus de woordvoerder van LTO. Er wordt nu bijvoorbeeld veel gesproken over de inlaat van zout water, en de mogelijke schade voor boomkwekers in Boskoop. Maar de kwekers verzinnen allerlei manieren om toch aan zoet water te komen voor de beregening van de bomen. ,,Voorlopig is daar nog geen schade.''