China ontwikkelt eigen mobiele standaard

China investeert miljarden in de ontwikkeling van een eigen standaard voor de mobiele telefonie. Als dat lukt kan het land veel geld besparen op het gebruik van buitenlandse technologie en de eigen bedrijven bevoordelen. `China wil zijn eigen intellectuele eigendom opbouwen.'

China, de grootste markt ter wereld voor mobiele telefoons, ontwikkelt op agressieve wijze een eigen technologie voor de volgende generatie mobieletelefonienetwerken. Daarmee tart het land de traditionele dominantie van Amerikaanse en Europese bedrijven.

In de jaren negentig, toen China zo'n 10 miljard dollar investeerde in de aanleg van een nationale infrastructuur voor mobiele telefonie, plukten voornamelijk buitenlandse bedrijven daar de vruchten van. Cisco Systems, Ericsson, Motorola en Nokia produceerden een groot deel van de apparatuur voor de netwerken en het leeuwendeel van de daarvoor bestemde telefoons. Nu is het land plannen aan het maken voor zogeheten derdegeneratie- of 3G-netwerken, die geschikt zijn voor mobiel internet.

Als China zijn eigen 3G-standaard ontwikkelt, kan het land bezuinigen op de royalty's die het anders aan buitenlandse firma's zou moeten betalen voor hun apparatuur – een bedrag van naar verluidt honderden miljoenen dollars. En als China's standaard in het buitenland zou aanslaan, zouden Chinese bedrijven zelf royalty's kunnen innen van buitenlandse cliënten. Niet in de laatste plaats zouden Chinese firma's, gezien de omvang van hun thuismarkt, waarschijnlijk kunnen profiteren van kostenvoordelen.

,,Als we een buitenlandse standaard gebruiken, wordt de technologie beheerst door buitenlandse producenten'', aldus Hua Yang, de secretaris-generaal van het TD-SCDMA Industrieverbond. Dit consortium van Chinese technologiebedrijven onder leiding van Datang Telecom werd vorig jaar herfst opgericht om de nieuwe standaard te testen en op de markt te brengen. ,,Als China zijn eigen standaard heeft, kunnen de binnenlandse ondernemingen de technologie zelf meester worden, zodat ze hetzelfde concurrentieniveau kunnen bereiken als buitenlandse producenten.''

China's streven om zijn eigen mobieletelefonietechnologie te ontwikkelen komt op een moment dat de regering aandringt op het creëren van een eigen standaard voor high definition televisie, HDTV. Het is het jongste signaal dat het land met de grootste bevolkingsomvang ter wereld probeert zijn schaalvoordeel uit te buiten, ten gunste van Chinese bedrijven.

,,Dit is de manier waarop China duidelijk maakt dat het zijn eigen intellectuele eigendom wil opbouwen'', aldus Johan Pross, topman van T3G Technology Co., een samenwerkingsverband tussen Datang Telecom, de Koreaanse elektronicagigant Samsung en het Nederlandse Philips, dat halfgeleiders (chips) ontwikkelt voor de nieuwe technologie. ,,China beseft dat je niet alleen kunt vertrouwen op het feit dat je arbeid goedkoop is. China vervaardigt al een hoop producten en wil nu een rol spelen in de technologische innovatie.''

De inzet is mogelijk gigantisch. In China is voor de aanleg van 3G-netwerken en de productie van nieuwe telefoons alleen al in de eerstkomende drie jaar zo'n 8 miljard dollar nodig, aldus Edison Lee, onderzoeker van de Aziatische telecomsector bij zakenbank J.P. Morgan in Hongkong.

In de rest van de wereld wordt het begrip `3G' inmiddels geassocieerd met lagere verwachtingen en grote financiële risico's. Europese mobieletelefoniebedrijven staken in 2001 miljarden dollars in de aankoop van licenties voor nieuwe netwerken, en hebben daarvoor niet veel méér teruggekregen dan stijgende schulden, hoge aanlegkosten en lauwe belangstelling van de consumenten.

China vermeed dergelijke teleurstellingen door langzaam te werk te gaan. Het moet zelf de licenties voor de nieuwe diensten nog uitventen. Dat zal naar verwachting later dit jaar gebeuren. Terwijl andere regeringen de komst van de nieuwe technologie als een mogelijke melkkoe voor de staatskas beschouwden, wil China de introductie van de nieuwe diensten en de kapitaaluitgaven die daarvoor nodig zijn benutten om kansen te creëren voor binnenlandse bedrijven.

Chinese producenten van telecomapparatuur als Huawei Technologies Co., ZTE Corp. en Datang veroveren nu al marktaandeel op gevestigde buitenlandse concerns. Ten teken van wat er op het spel staat heeft Cisco onlangs Huawei voor het gerecht gedaagd wegens de vermeende diefstal van een deel van zijn broncode en de verwerking ervan in Huawei-producten.

In de Verenigde Staten, Europa, Japan en Korea worden 3G-netwerken gepland en gebouwd, die gebruikmaken van twee gevestigde technologieën – WCDMA, waarvan de productie wordt gedomineerd door Europese telecombedrijven, en CDMA2000, een schepping van Qualcomm Inc. uit San Diego in Californië. Beide standaarden zijn varianten op een basismethode voor de routering van telefoongesprekken via de ether, die bekend staat onder de naam CDMA (Code Division Multiple Access). Deze methode stelt mensen in staat via dezelfde etherfrequentie met elkaar te praten, door gebruik te maken van speciale codes die het geluid van andere gesprekken effectief blokkeren.

De standaard waaraan in China wordt gewerkt, TD-SCDMA, is een derde versie van deze basistechniek, die oorspronkelijk werd ontwikkeld door het Duitse elektronicaconcern Siemens, maar in de kast verdween toen zij niet aansloeg in Europa. Nu maakt T3G, het in januari van dit jaar gelanceerde samenwerkingsverband, halfgeleiders voor deze standaard. Het wil geld verdienen door de technologie aan andere bedrijven te verkopen.

Terwijl de andere twee standaarden zich al hebben bewezen, ligt TD-SCDMA een paar jaar achterop. Telefoons en netwerkapparatuur zullen naar verwachting niet vóór 2005 commercieel verkrijgbaar zijn. De eerste tests worden binnenkort uitgevoerd.

Gezien dit alles menen sommigen dat China niet echt van plan is de ontwikkeling van een eigen standaard door te zetten, maar deze stappen louter zet bij wijze van onderhandelingsstrategie, in de hoop kortingen te kunnen bedingen op de royalty's die buitenlandse bedrijven voor het gebruik van hun technologie vragen. Maar de initiatiefnemers zelf zeggen dat de langzame aanpak van China een bewuste keuze is, om lokale bedrijven de tijd te geven om op gelijk niveau te komen met de Europeanen en de Amerikanen. ,,In China zal TD-SCDMA bijna zeker belangrijk worden'', aldus T3G-topman Pross. ,,Je kunt er zeker van zijn dat de overheid de technologie zal promoten, omwille van het feit dat het een in eigen land ontwikkelde technologie is en dat zij aanzienlijk wat geld hebben geïnvesteerd in een eigen standaard.''

De meeste deskundigen gaan er nog steeds van uit dat de Amerikaanse en Europese technologieën een substantieel deel van de Chinese 3G-markt zullen veroveren. De grootste aanbieder van mobiele telefonie in het land, China Mobile, gebruikt de GSM-technologie die in heel Europa en een groot deel van de rest van de wereld is ingeburgerd. De Europese 3G-technologie, WCDMA, werd ontworpen als een verbeterde versie van GSM, waardoor het een logische keuze is voor China Mobile. De op één na grootste aanbieder van mobiele telefonie, China Unicom, werkt met de CMDA-technologie die werd ontwikkeld door Qualcomm, wat het tot een logische kandidaat maakt voor CDMA2000.

Maar nu de twee grote, ouderwetse maatschappijen voor vaste telefonie van het land – China Telecom en China Netcom – hun vleugels uitslaan in de mobiele telefonie en licenties krijgen om 3G-netwerken aan te leggen, verwachten veel deskundigen dat de regering hen zal dwingen de eigen standaard te gebruiken. Secretaris-generaal Hua van het TD-SCDMA Industrieverbond verwacht dat zelfs China Mobile de Chinese standaard voor een deel van zijn 3G-netwerk zal benutten.

,,Op vergaderingen zegt China Mobile steevast dat het zowel de Chinese als de Europese standaards wil gebruiken'', zo zei Hua. In april waarschuwde het plaatsvervangende hoofd van de missie van de Europese Unie in Peking een vergadering van telecomfunctionarissen, in een duidelijke verwijzing naar de hoeveelheid dollars die op het spel staat, dat China de 3G-standaard niet moet gebruiken om zijn eigen bedrijven te bevoordelen. ,,Wat we moeten zien te voorkomen is een nieuwe versnippering van de markt, waarbij ieder land zijn eigen industrie beschermt door zijn eigen standaard naar voren te schuiven'', zei hij volgens het Chinese Volksdagblad.

De uitkomst van deze strijd is vooral spannend voor Qualcomm, dat enorm veel tijd en energie in China heeft geïnvesteerd. Qualcomm beweert over het eigendomsrecht te beschikken van alle CDMA-versies. Het bedrijf heeft een overeenkomst gesloten met Europese producenten van telecomapparatuur, waardoor het een deel van de royalty's op hun WCDMA-producten ontvangt. Qualcomm meent dat ook de Chinese standaard gebruikmaakt van een deel van zijn technologie en eist daarom een vergoeding. ,,Als bedrijf ondersteunen wij alle drie de standaarden voor 3G'', aldus de topman van Qualcomm China, Jing Wang, op een onlangs gehouden persconferentie. ,,Alle drie de 3G-standaarden zijn gebaseerd op CDMA, dat eigendom is van Qualcomm.''

Maar de propagandisten van de nieuwe Chinese standaard verwerpen de claims dat zij Qualcomm royalty's verschuldigd zouden zijn. De omzet van het Amerikaanse bedrijf wordt onzeker op het moment dat de technologie aanslaat. ,,Het bedrijf maakt zich daar steeds meer zorgen over'', aldus J.P. Morgan-onderzoeker Lee. Hij verwacht dat China in 2005 zo'n 20 procent van de wereldmarkt voor CDMA-diensten voor zijn rekening kan nemen. ,,Qualcomm moet maar hopen dat het toch nog iets zal kunnen innen.''

© The Washington Post

Vertaling: Menno Grootveld