Een Fin houdt zijn mond

Je zou zeggen, de herhalingentijd zit er op, maar de VPRO blijft nog even oude brokjes van het kunstprogramma RAM opdienen. Morgenavond een compilatie van de beste oude RAM-items over film.

Daar zit een naar vorm en inhoud bijzonder in memoriam bij voor de in januari overleden filmproducent Rob du Mée. Maar ook een doorsnee-praatje met Michael Moore. Diens Bowling for Columbine is al maanden in de bioscoop te zien en heeft daar alle documentaire-records gebroken, dus als introductie heeft dit item alle betekenis verloren. Het is wel aardig om te zien dat Michael Moore – hoezeer die zich ook nog als antiheld afficheert: ,,Mensen zoals ik hóren helemaal niet in de film.'' – als een celebrity op een stoeltje zit, keurig uitgelicht, en de ene na de andere journalist aan zich voorbij ziet trekken, die ongetwijfeld allemaal dezelfde vragen stellen als RAM's Hank Onrust.

Het is aardig om Martin Scorsese te zien, al mag die in dit item alleen maar vertellen dat hij zijn Gangs of New York in Rome heeft gedraaid. Het is ook aardig om Shirin Neshat te zien, een Amerikaanse beeldend kunstenares die zich ooit moet hebben gerealiseerd dat haar Iraanse achtergrond haar tot voordeel zou strekken. Ze speelt helemaal de Exil-artiest, met sluierfoto's en Arabische teksten – maar is All American.

Maar waar een filmliefhebber voor opblijft, morgen, is het item over The Man Without a Past van de Finse regisseur Aki Kaurismäki. Allereerst omdat deze film, anderhalf jaar na zijn bekroning in Cannes, nog altijd moet uitkomen in Nederland en elk beeld dat we er al van kunnen zien mooi meegenomen is.

In de tweede plaats doordat de acteurs hier zo aardig over hun regisseur vertellen. Er zit ook wel wat nietszeggends tussen, waarvan je niet snapt dat ze de moeite nemen om het uit te zenden. Maar de droge humor uit deze film is ook over sommige van de acteurs vaardig geworden. Als een van hen voorspelt dat Kaurismäki niet naar Los Angeles zal gaan om de Oscar-uitreiking bij te wonen – hij blijkt intussen ook niet te hebben gewonnen – zegt hij erbij: ,,Hij blijft thuis en houdt zijn mond. Zoals Finnen doen op de beslissende momenten van hun leven.''

RAM-compilatie: Film, VPRO, morgen, Ned.3, 23.33-0.35u.