Details hinderen acteurs in `Bil!'

Het intro van BIL! had ik willen bewaren om het in een doosje te stoppen. Vormgever Rieks Swarte had het zelfs al voor me ingepakt: de vier acteurs bevinden zich in een grote kartonnen doos. Ritmisch neuspeuterend, kruiskrabbend en vieze geluiden makend scanderen ze een leus, die altijd eindigt op Bil!. Ze kijken er ontwapenend stout bij. Tussendoor wordt er in een haast onnavolgbaar hoog tempo met vieze praatjes gestrooid, veel poep en pies, rijmend en stromend uit alle hoeken en gaten. Het is precies die combinatie van spel, ritme en absurditeit waar regisseur Matthijs Rümke van Theatergroep Artemis zo ongekend goed in is.

Jammer dat daarna het verhaal begint. Niet dat dat slecht is, wat het basisidee betreft. Drie jongens en een meisje hebben besloten broers en zus te worden. Dat is onder meer om hun ouders te pesten, die slechts als gekoesterde foto's in hun levens aanwezig lijken. Hun zelf verzonnen bloedverwantschap geeft ruimte aan ieders onzekerheid. Zolang tenminste iedereen vindt dat voetbal een stomme sport is, net zo stom als golfen, hockey en balletdansen. Zoveel saamhorigheid geeft vanzelfsprekend ook onderlinge irritatie. Als één broer zich bijvoorbeeld afvraagt wat ze toch elke dag weer in die doos te zoeken hebben. De rest vermoedt dat het broederschap buiten zal verschrompelen. Gaandeweg blijkt er zelfs een heus Probleem te bestaan. Dat openbaart zich als het meisje Wendy maar niet stopt met `Bil!' roepen en daar vreemd spastisch met haar hoofd bij trekt.

Veel speelruimte hebben de acteurs niet. Een enkele keer verschijnen ze daarom op het dak van de doos, maar meestal kruip-lopen ze rondjes, wat perfect de intieme en eveneens verstikkende sfeer aangeeft. Dat de voorstelling ondanks al deze intrigerende elementen geen vleugeltjes krijgt, is te wijten aan de stijl van auteur Pietjan Dusee (tevens artistiek leider van Productiehuis Brabant) die zich vooral op de details heeft geconcentreerd. Dat levert zeker aangename korte momenten op, maar geen meeslepend of zelfs maar helder verloop van het verhaal. Er ontstaat na elk gesprekje een soort doelloosheid, waarna weer een ander kort gespreksonderwerp wordt geopperd. Op het einde weten de broers ook niet meer zo goed hoe het verder moet. Maar dat zij zich vervelen, had ons moeten boeien.

Voorstelling BIL! door Theatergroep Artemis tijdens Theaterfestival Boulevard. Tekst Pietjan Dusee, regie Matthijs Rümke. Vanaf 8 jaar. Gezien: 15/8 Theater Artemis, 's Hertogenbosch. Aldaar t/m 17/8. Tournee t/m 21/12. Inl. 073-612 3223 of www.artemis.nl