MEER MAZELEN IN ENGELAND NADAT DE VACCINATIEGRAAD AFNAM

Mazelen dreigt in Groot-Brittannië weer een endemische (steeds aanwezige) ziekte te worden. De oorzaak is een op het oog bescheiden afname van de vaccinatiegraad onder kinderen. Het vaccinatiepercentage daalde de afgelopen vijf jaar van 91 naar 85 (Science, 8 aug).

De afname begon in 1997, nadat verontruste ouders beweerden dat hun kinderen autist waren geworden, of een darmziekte hadden gekregen na een mazelenprik. Ook andere ziekten werden wel aan het mazelenvaccin toegeschreven. Onderzoek dat daarna naar de vermeende bijwerkingen is gedaan heeft die vermoedens niet bevestigd.

De vaccinatiegraad in Groot-Brittannië was sinds de jaren zestig, vooral na 1988 steeds gestegen. In dat jaar werd het combinatievaccin tegen mazelen, bof en rode hond (de Nederlandse BMR-vaccinatie) in de UK ingevoerd. Het aantal mazelenuitbraken nam daarbij steeds verder af.

De afname van 6 procentpunten in de vaccinatiegraad heeft het drempelgetal verhoogd van 0,47 naar 0,82. Het drempelgetal (R) geeft aan of een epidemie uitdooft of zich handhaaft. Bij een R onder de 1 dooft een ziekte-uitbraak uit. Bij een epidemie met een R boven de 1 dreigt een ziekte endemisch te worden. Dan steekt iedere patiënt meer dan één andere patiënt aan.

In 1997 en 1998 registreerden de Britten steeds een vijftal mazelenuitbraken met op zijn hoogst 20 patiënten. In 2001 waren er tien, in 2002 twintig uitbraken. Twee ervan met ongeveer 50 en één met 90 patiënten.

De Nederlandse vaccinatiegraad tegen mazelen, bof en rode hond is met ruim 95% nu veel hoger dan in Groot-Brittannië, maar kent een licht dalende tendens. In de Nederlandse bible belt die zich uitstrekt van Zeeland, door de Krimpenerwaard en Betuwe, de Gelderse vallei en over de Noord-Veluwe tot aan Staphorst, zijn echter veel gemeenten waar de vaccinatiegraad onder de 90% en zelfs onder de 80% ligt. Tijdens een mazelenepidemie in 1999 en 2000, in de bible belt verspreid vanuit een gereformeerde school in Rhenen, werden 3292 mensen (voornamelijk kinderen) ziek, van wie er 3 overleden. Twee van de overledenen waren peuters van 2 jaar; de ander was een adolescent van 17. Een van de peuters was een hartpatiëntje. Van de patiënten was 94% niet gevaccineerd, 83% daarvan om geloofsredenen; 3% vanwege antroposofisch denken; 3% was `kritisch' of principieel weigeraar; 5% was nog te jong voor vaccinatie; de rest was onbekend of was nog van plan een prik te halen.

    • Wim Köhler