Laat het regenen

Het komt zelden voor dat Nederlanders naar regen snakken. Toch zou nu zelfs de tv-weerman opklaren bij een kletterende bui. De droge, hete augustusmaand heeft de kwetsbaarheid van het waterbeheer in de lage landen blootgelegd. Nauwelijks is alarmfase rood van een dreigend elektriciteitstekort wegens gebrek aan koelwater voor de krachtcentrales opgeheven of de dijken en de oude binnensteden rond het groene hart van Holland dreigen te verzakken wegens dalend grondwater. Na dreigende watersnoden in vorige jaren is er nu waternood.

Elektriciteitsschaarste en zoetwatertekort hebben zich eerder voorgedaan, maar de laatste jaren stapelen zich de gevolgen op van het wisselende weer. Het Europese weer vertoont de laatste jaren extremen van natheid, droogte en warmte. 's Winters kunnen de Nederlandse binnendijken worden bedreigd door te veel rivierwater, nu laten wegens de droogte de Noord- en Zuid-Hollandse waterschappen zout water binnen om het grondwaterpeil enigszins te herstellen. Daardoor dreigt schade voor plaatselijke boeren, tuinders en natuurbeheerders, wier gewassen niet tegen zout zijn bestand. De dijken en de funderingen van huizen gaan voor de belangen van de natuur en van ondernemers op het platteland.

Het is een afweging tussen twee kwaden, maar een overheidsnatuurbeheerder, Staatsbosbeheer, geeft een merkwaardig voorbeeld door de aankondiging ,,de rekening op te maken'' van de door de waterschappen veroorzaakte schade. Dat is dus een claim namens de belastingbetalers ten koste van de belastingbetalers. Hoe moet het sterven van zorgvuldig opgekweekte glazenmakerlibelles in geld worden uitgedrukt? Hoeveel schade zou Staatsbosbeheer claimen als de dijken wegens te weinig grondwater zouden breken? Dat levert meer natuur op dan een natuurbeheerder aankan. Ook de boeren en tuinders weten raad met `het opmaken van de rekening', en dat zullen de waterschapsingezetenen volgend jaar dan wel merken in de lasten.

De wens van Staatsbosbeheer tot reservezoetwaterbekkens in Holland tegen waternood en watersnood wordt algemeen erkend. Bij nat weer kan het water daarin worden opgevangen en bij droogte kunnen de polders van het groene hart worden bevloeid. Maar het aanleggen van zo'n spaarbekken in dichtbevolkt gebied is een kostbare politieke beslissing waarbij waterschappen, provincies, gemeenten en de rijksoverheid zijn betrokken en waarbij veel belangenconflicten spelen, ook met boeren en tuinders. Het is ondoenlijk om de schade van politieke vertraging of geldgebrek te vergoeden. Ten slotte ligt er nog een claim waaraan geen mens iets kan doen: laat het regenen.