James Bond anno nu worstelt met baan

Denk aan de Britse geheime dienst, spionagewerk, gadgets. James Bond? Absoluut niet: Anno 2003 draait het niet langer om cocktails, smokings die nooit vies worden, slechte Russische accenten en in bikini gehulde vrouwen.

De nieuwe Brit heet Tom Quinn, hoofdrolspeler van de BBC-serie Spooks over het werk van de Britse geheime dienst MI5 waarvan vanavond de derde aflevering wordt uitgezonden door de KRO. Quinn (Matthew MacFadyen) laat zich niet door schaars geklede vrouwen verleiden, maar worstelt met zijn geheime leven, gefingeerde verleden en valse naam, en de vraag of hij zijn vaste vriendin en diens kind over zijn werk moet vertellen. Hij verblijft niet op een tropisch eiland, maar in Londen, Birmingham en het kantoor van MI5.

Het is vooral het scherpe script waardoor Spooks (spionnen) de moeite van het kijken waard is. De producenten werkten samen met voormalige MI5, KGB en CIA-agenten wat resulteerde in geloofwaardige en actuele verhaallijnen, die na 11 september nog eens werden aangepast om Spooks nog realistischer te maken. Quinn en de zijnen krijgen dan ook niet met relicten uit de Koude Oorlog te maken, maar met moslimterroristen, antiglobalisten, fascisten, illegale immigranten en computerhackers. Zo wordt in aflevering van vanavond de Turkse ambassade in Londen tijdens een receptie bestormd door Koerden. De aflevering doet sterk denken aan echte gijzelingsdrama's, zoals van de Iraanse ambassade in Londen in 1980 en Koerdische acties bij verschillende Turkse ambassades in 1993.

Natuurlijk blijft het fictie. Niemand kan zich voorstellen dat de echte MI5 in een supermodern kantoor zit met neonlichten, staal en glas, waar nergens een stapel papier of mok koffie is te vinden en de geheim agenten – net zoals in de Amerikaanse serie 24 waar Spooks enigszins aan doet denken – in trendy zwarte kleding rondwandelen en hun opdrachten met een onbureaucratische snelheid afraffelen. Maar, zo merkte een Britse recensent op ter vergelijking, als er in Oxford in het echt net zoveel doden zouden vallen als in Inspecteur Morse, zou het rustige universiteitsstadje New-Yorkse misdaadcijfers kennen.

In Groot-Brittannië heeft de serie inmiddels een aantal malen voor flinke ophef gezorgd. Zo regende het klachten na de aflevering waarin een van de spionnen met haar hoofd in een gloeide hete frituurpan werd geduwd, en vorige maand probeerde de islamitische gemeenschap in Groot-Brittannië te voorkomen dat een uitzending over het opleiden van zelfmoordterroristen in een moskee in Birmingham werd uitgezonden. De aflevering trok bijna acht miljoen kijkers, en de échte MI5 zegt een verdubbeling van het aantal sollicitanten te hebben gekregen naar aanleiding van Spooks.

KRO detectives: Spooks, Ned.1, 21.50-22.50u.