Weinig ongemoeid in schraapsessie kabinet

Hoe de recessie te bestrijden? Ook bij de International Herald Tribune is de bijzondere Nederlandse aanpak niet onopgemerkt gebleven. De krant constateert vanmorgen dat terwijl Duitsland de economie met belastingverlagingen probeert te reanimeren, Nederland juist de andere kant op gaat door verder te snijden in de overheidsuitgaven.

En inderdaad, gisteren zetten de meest betrokken ministers van het kabinet Balkenende zich aan een nieuwe schraapsessie. Bovenop de reeds afgesproken dertien miljard euro moet er volgens minister Zalm van Financiën als gevolg van nieuwe tegenvallers nog eens vijf miljard euro gevonden worden. De daarbij behorende maatregelen leidden gisteren direct al tot een botsing tussen de VVD'er Zalm en zijn collega De Geus van Sociale Zaken (CDA).

Nog meer bezuinigingen dan het recordbedrag uit het regeerakkoord, betekent hoe dan ook dat er vérgaande en ongebruikelijke maatregelen in het verschiet liggen. Dan gaat het niet meer alleen om het verhogen van accijnzen op tabak en alcohol. De verwachting is dat niemand in de ministerraad daartegen bezwaar zal maken. Maar het is lang niet genoeg: hooguit enkele honderden miljoenen euro's.

Betrokkenen op ministeries zinspelen op een maatregel die sinds de jaren tachtig niet meer is genomen: bevriezing van de ambtenarensalarissen en uitkeringen. In het regeerakkoord ligt vast dat de lonen in de collectieve sector met niet meer dan 1,5 procent per jaar mogen groeien. Dat zou nu nog verder verlaagd kunnen worden. Politiek ligt dit uiterst gevoelig, omdat dit ook de uitkeringen treft, die (nog) gekoppeld zijn aan de ambtenarensalarissen. Kamerlid en D66-woordvoerder financiën Bakker is zuinig. Gekort op de ambtenarensalarissen wordt er in elk geval niet, zegt hij: ,,Het is geen 1983.'' Dat jaar werden alle bruto-inkomens in collectieve sector met drie procent verlaagd. [Vervolg BEZUINIGINGEN: pagina 3]

BEZUINIGINGEN

'Merkwaardige draai' van CDA

[Vervolg van pagina 1] Zalm en De Geus steggelen over andere ingrijpende maatregelen. Zalm wil een verkorting van de duur van de maximale WW-uitkering van vijf naar drie jaar. De Geus is fel tegen nog meer ingrepen in de sociale zekerheid. Hij krijgt daarin overigens voorzichtige steun vanuit de CDA-Kamerfractie, waarin, vooralsnog anoniem, klinkt dat de ,,grens bereikt is''. Volgens een CDA-kamerlid wil zijn partij niet verder gaan dan maximaal drie miljard extra bezuinigen. ,,Je kunt niet blijven snijden in de sociale zekerheid''.

De consequentie van minder extra bezuinigen is dat het begrotingstekort in 2007 fors hoger uitkomt dan de 0,5 procent die is afgesproken bij het regeerakkoord. Volgens de VVD moet dat hoe dan ook worden voorkomen.

Volgens VVD-fractiewoordvoerder financiën De Grave zijn er ,,zeer duidelijke afspraken'' gemaakt over het begrotingstekort in 2007. ,,Dit is in lijn met de Europese regels, die voorschrijven dat het structurele begrotingstekort `close to balance' moet zijn, wat een en ander woord is voor een half procent.'' Volgens De Grave is het ,,van groot belang'' dat Nederland zich aan de Europese regels houdt. ,,Stijgende begrotingstekorten leiden tot inflatie en een hogere rente, en dat is slecht voor de economie.'' De Grave vindt dat het CDA een ,,merkwaardige draai'' maakt als die partij minder extra wil bezuinigen. ,,De formatieonderhandelingen met de PvdA mislukten omdat het CDA juist koste wat kost een begrotingsevenwicht in 2007 wilde hebben.''

De derde en kleinste coalitiepartner D66 neemt in de onderhandelingen voorlopig een middenpositie in. Zolang de geplande extra investeringen in onderwijs buiten schot blijven, valt voor de democraten te praten over extra ingrepen.

D66-minister Brinkhorst (Economische zaken) nam gisteren het midden tussen Zalm (5 miljard extra bezuinigen) en De Geus (naar verluidt niet meer dan 2,5 miljard extra bezuiningen). Brinkhorst houdt het op 4 miljard, zo bleek gisteren in het overleg van de `vierhoek' van premier Balkenende en de ministers van Financiën (Zalm), Sociale Zaken (De Geus) en Economische Zaken (Brinkhorst).

Vandaag zou de hele ministerraad zich buigen over de mogelijkheden om extra bezuinigingen te vinden. Maar besluiten werden vanmiddag nog niet verwacht. Met Prinsjesdag, de derde dinsdag in september, zullen alle plannen in de miljoenennota worden gepresenteerd.