Godett geeft de armen hoop

FOL-leider Anthony Godett mag in Nederland dan een twijfelachtige reputatie hebben, veel armen op de Antillen hebben hun hoop op hem gevestigd. Op spreekuur bij FOL.

Het gezin van Anna Asenia wist dat er moeilijke tijden zouden komen toen haar man twee jaar geleden zijn baan bij een van de grootste dokwerkmaatschappijen op Curaçao verloor. Hij was toen 54 en een nieuwe baan is, nu de Antilliaanse economie afglijdt naar een recessie, nauwelijks voorhanden. Anna had, en heeft nog werk. Acht uur per week als schoonmaakster op een school. Het gezinsinkomen werd aangevuld met een bijstandsuitkering, de onderstand heet dat op Curaçao, en een bescheiden uitkering van de kerk. Nu, twee jaar na het ontslag van haar man, kan het gezin niet meer rondkomen. Het huis dat zij ooit met een door de staat gesubsidieerde hypotheek wisten te verwerven gaat op korte termijn in executoriale verkoop. Het gezin heeft nog geen alternatieve huisvesting. En vlak voor de verkiezingen op de Antillen werd het water afgesloten. Maandenlang wisten Anna en haar man de rekening te betalen met behulp van leningen bij vrienden en bekenden. Maar inmiddels was de schuld bij het waterleidingbedrijf opgelopen tot enkele duizenden Antilliaanse guldens (Een Antilliaanse gulden is een halve euro), geld dat het gezin niet kan opbrengen.

Anna vertelt haar relaas op het hoofdkantoor van Frente Obrero Liberashon (FOL) van de omstreden partijleider Anthony Godett. Elke donderdag houdt de partij daar spreekuur voor mensen die financieel niet meer kunnen rondkomen of gestrand zijn in de overheidsbureaucratie op het eiland. Anna zit, met een tiental andere lotgenoten daar in die broeiend hete loods van FOL aan de rand van een industrieterrein, naast een vervallen hotelcomplex dat kamers per uur verhuurt, te wachten op haar beurt. Haar kleinste zoon tegen de borst gedrukt. In een plastic zak heeft ze onbetaalde rekeningen, aanmaningen en afbetalingsregelingen.

Het waterprobleem is inmiddels verholpen na een vorig bezoek, vertelt ze. Via haar werk heeft ze een afbetalingsregeling getroffen van 115 Antilliaanse gulden per maand. Ze wilde een soepeler regeling maar daar wilden de officiële instanties niet aan. Water is voor haar cruciaal, want ze heeft zieke mensen in huis. En ze heeft geen idee wat ze moet doen als hun huis straks verkocht wordt. Misschien weet de partij, misschien weet Anthony Godett wel een oplossing, oppert ze hoopvol. Want andere rekeningen moeten ook betaald worden. Zoals het schoolgeld voor een van haar kinderen, 350 euro per jaar. Ze kan vanwege haar financiële situatie een bezwaarschrift indienen, maar weet niet hoe dat moet. Ook daarvoor heeft ze de gang naar het partijkantoor gemaakt.

Ook de 47-jarige alleenstaande moeder Mayda Maria wacht, zittend op een aftands stoeltje, op haar beurt. Hetzelfde verhaal, schulden, een afgesloten waterleiding nadat de rekening was opgelopen tot 5.000 Antilliaanse guldens en nijpend geldgebrek. Voor Mayda begonnen de financiële problemen toen haar man twee jaar geleden met een van haar zonen de benen nam naar Nederland. Zonder haar toestemming, ze hoort maar sporadisch iets over haar zoon en als dat gebeurt, is het slecht nieuws. De laatste keer toen ze iets over hem vernam zat hij ergens in Nederland in de gevangenis. Ze weet niet waarom. Mayda moet rondkomen van een onderstandsuitkering van 250 gulden per maand. Ook zij was hier al eerder en kreeg het advies om naar `Platoforma' te gaan, een stichting die uitkeringstrekkers adviseert. ,,Zeg maar dat de partij je gestuurd heeft,'' was de boodschap. Ze kreeg bij Platoforma te horen dat ze misschien in aanmerking kon komen voor een voorschot, of een aflossingsregeling op haar onderstand. Maar hoe kan ze dan rondkomen van het restant, vraagt ze zich af. Ze heeft één inwonende zoon van 26 jaar zonder werk die geen uitkering krijgt. Voor die torenhoge waterrekening van duizenden guldens heeft ze geen verklaring, maar een van de aanwezigen in de zaal heeft zo zijn vermoedens. Water is geen schaars, maar wel duur goed op Curaçao. Het wordt vaak door afgesloten huishoudens illegaal getapt of doorverkocht door mensen in financiële problemen totdat het waterleidingbedrijf ook bij hen de kraan dichtdraait. Zo knopen duizenden armlastige Antillianen via de watertap of onderlinge leningen de financiële touwtjes aan elkaar tot het niet meer verder gaat.

Mayda laat na het spreekuur haar woning zien, een bouwvallig optrekje met drie kamers in de sociale woningbouwwijk Brievengat. Planken verhullen het ontbreken van het glaswerk in de voordeur en het keukenraam. Voor de overige ramen hangen met wasknijpers bevestigde vergeelde vitrages en doeken om het felle zonlicht buiten de deur te houden. De elektriciteitsmeter geeft aan dat ze nog een krediet heeft van 4 kilowatt stroom. Geld om daarna nieuw krediet te kopen, is er niet; er ligt ook nog een huurrekening voor deze maand van 40 euro.

In de woonkamer prijkt op de televisie naast een christelijk bidprentje het portret van FOL-leider Anthony Godett, die de jongste verkiezingen met 34 procent van de stemmen won. Hij is de man die betere tijden beloofde voor mensen als Mayda en Anna. De twee vrouwen staan dan ook model voor het grote electoraat dat Godett aan zich wist te binden: mensen in de onderstand, voormalige ambtenaren die na de saneringsoperaties onder druk van het Internationale Monetair Fonds (IMF) op straat zijn gezet. Daar komt nog een grote groep werknemers bij. Het vorige kabinet-Pourier wist de afgelopen jaren jaar het ambtelijk apparaat op de Antillen met dertig procent af te slanken. Ontslagen personeel kreeg een overbruggingsregeling in de vorm van wachtgeld van drie tot maximaal vier jaar. Voor de eerste groep ambtenaren loopt die overbruggingsregeling inmiddels af. De kans op een andere baan is klein, een grote groep zal in de onderstand belanden, of heeft inmiddels, als ze er de kans toe kregen, de wijk genomen naar Nederland. Maar het beroep op de onderstand zal als gevolg van de IMF-saneringsoperaties de komende jaren onvermijdelijk groeien.

Godett heeft inmiddels het IMF de wacht aangezegd. Hij wil een sociaal beleid voeren, waarbij `de mensen voorop staan', was bij herhaling zijn verkiezingsslogan. Als de voorspelde recessie bij ongewijzigd beleid toeslaat en de economie in een vrije val terechtkomt, zal het storm lopen bij de spreekuren op het FOL-hoofdkwartier en zullen op nog grotere schaal watermeters worden afgesloten en zal de run op de onderstand toenemen.

Maya heeft ondertussen andere zorgen. Voor haar tweede kind moet deze maand in ieder geval nog het schoolgeld voor het komende jaar betaald worden. Hoe? Ze weet het niet.

    • Jos Verlaan