Schadevergoeding Lockerbie-families

Libische diplomaten en advocaten van de families van de 270 slachtoffers van de bomaanslag op Pan Am-vlucht 103, in 1988 bij het Schotse Lockerbie, hebben een akkoord bereikt over de schadevergoeding van 2,7 miljard dollar. Bij de Bank for International Settlements (BIS) in Basel is een speciale compensatierekening geopend.

Dat hebben de Londense advocaten en woordvoerders van de families bevestigd. Ook de bank in Basel heeft bekend gemaakt dat een dergelijke bankrekening is ingesteld. De overeenkomst houdt in dat Libië vandaag moet beginnen met het overboeken van het geld.

De regering in Tripoli moet nu ook een brief sturen naar de Veiligheidraad van de Verenigde Naties, waarin de verantwoordelijkheid genomen wordt voor de terroristische aanslag die aan 259 inzittenden van de Boeing 747 en elf inwoners van Lockerbie het leven kostten. Nabestaanden en diplomaten in New York kijken met spanning uit naar de exacte tekst van deze brief. Er wordt tot het moment dat de brief is ontvangen, getwijfeld of kolonel Gaddafi werkelijk bereid is de verantwoordelijkheid voor de aanslag op zich te nemen.

Voor de Libische leider is het compensatiefonds geen probleem, maar wil hij voorkomen dat hij en zijn regering door de VS en Groot-Brittannië persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor het neerhalen van de Pan Am-vlucht naar de VS. ,,Alle betrokkenen begrijpen dat het uitkeren van schadevergoeding en het nemen van verantwoordelijkheid niet uitgelegd mag worden als bewijs tegen de Libische regering'', aldus Saad Djebbar, een advocaat in Londen, in de Financial Times.

De voornamelijk Amerikaanse en Britse nabestaanden van de slachtoffers worden morgen in Washington door de Amerikaanse onderminister voor Noord-Afrikaanse zaken William Burns ingelicht over het akkoord dat de VS en Groot-Brittannië met Libië hebben gesloten. Enkele hoofdlijnen zijn al uitgelekt.

Libië is bereid aan de 270 families van de slachtoffers elk 10 miljoen dollar te betalen. Het totale bedrag van 2,7 miljard dollar wordt in zijn geheel op de rekening in Basel gestort. De eerste vier miljoen dollar per familie wordt uitgekeerd als de VN-sancties tegen Libië worden opgeheven. Nog eens vier miljoen dollar wordt betaald als de bilaterale sancties van de VS tegen Libië worden afgeschaft. De resterende twee miljoen dollar wordt uitgekeerd als de Verenigde Staten Libië van de officiële lijst van landen die terrorisme steunen, schrapt. Als Washington deze stappen niet binnen acht maanden vanaf nu heeft gezet, dan ontvangen de nabestaanden maximaal vijf miljoen dollar per familie.

Dominee John Mosey, wiens 19 jarige dochter Helga aan boord was, begroet de regeling met Libië met gemengde gevoelens. ,,Positief is dat Libië erkent verantwoordelijk te zijn en dat de nabestaanden worden gecompenseerd. Negatief is dat nog steeds niet de volle waarheid naar boven is gekomen. We hebben een vorm van recht gekregen, maar niet iets wat op totale openheid lijkt'', zei de Brit Mosey tegen de BBC.

Dan Cohen uit New Jersey verloor zijn dochter Theodora. ,,Natuurlijk zijn wij niet tevreden. Libië betaalt bloedgeld. Dit is de eerste stap naar rehabilitatie van Gaddafi, de echte moordenaar van mijn dochter. Wij weten ook nog altijd niet waarom de aanslag, ondanks tien waarschuwingen, niet voorkomen had kunnen worden'', aldus Cohen in een New Yorkse krant.

Diplomaten in New York en Washington zeggen dat Groot-Brittannië hoogstwaarschijnlijk volgende week al een voorstel voor het opheffen van de VN-sancties zal indienen, maar dat de aanvaarding van een dergelijke resolutie nog geen uitgemaakte zaak is. De VS zullen zich onthouden van stemming. Of Washington bereid moet zijn de bilaterale sancties op te heffen, is onderwerp van een aanzwellend debat.

Een complicatie voor de diplomatieke afhandeling van het Lockerbie-drama kan de opstelling van Frankrijk zijn. Kolonel Gaddafi betaalde in 1989 33 miljoen dollar aan de nabestaanden van de 170 inzittenden van het Franse passagierstoestel dat boven Niger explodeerde. Zeven Libiërs, onder wie een zwager van de kolonel, werden bij verstek tot levenslang veroordeeld door een Franse rechtbank.

Franse diplomaten vinden dat de Franse nabestaanden er vergeleken bij de Amerikanen en Britten te bekaaid zijn afgekomen. In Parijs en New York is door anonieme diplomaten gesuggereerd dat het voor Frankrijk eenvoudiger zal zijn voor de opheffing van de sancties te stemmen als de Franse families royaler gecompenseerd zouden worden.