DUITSLAND

Stieren van Goya

Taranaquia, zijn laatste grote reeks etsen, gaat over de kunst van het stierenvechten en de maker, Francisco Goya, beschreef het werk als volgt: `De serie geeft een beeld van het begin, de vooruitgang en de huidige toestand van deze feesten in Spanje. Dat beeld manifesteert zich zonder nadere verklaring, door het pure ogenblik'. Goya legt de oorsprong van het stierenvechten bij het jagen in de oertijd, waarna het via de hoven van de Moren en de middeleeuwse ridders een volksvermaak in de arena werd. De asymmetrische compositie van zijn etsen roept een heftige spanning op die aan het denken zet over leven en sterven van alle schepsels, waarbij Goya het opneemt voor de mens en zijn superioriteit tegenover de woedende krachten van de natuur. Zo kort na de napoleontische oorlogen staat de stier voor de Franse vijand en de stierenvechter voor het Spaanse volk en zijn guerrillaleiders. Nationalisme was Goya niet vreemd.

Stieren van Goya, t/m 26 okt in de Hamburger Kunsthalle, Glockengiesserwall. Di-zo 10-18u, do 10-21 u. Inl 0049-40428131200 of www.hamburger-kunsthalle.de

Spionnen uit Oost en West

Ze vechten in het donker, zonder dat iemand ze ziet: zoiets stellen we ons voor bij spionnen en geheime agenten, aan wie in Bonn een expositie is gewijd. De frictie tussen mythe en werkelijkheid wordt getoond aan de hand van documentaires over het gedeelde Duitsland enerzijds en speelfilms en boeken anderzijds. Het is maar de vraag of er tussen de tussen de Oost- en de Westduitse geheime diensten wel zo'n groot verschil was. Het verhaal van Markus Wolf, die jarenlang `Westarbeit' voor de Oostduitse Stasi verrichte, licht een tipje van de sluier.

Duell im Dunkel t/m 5 okt in het Haus der Geschichte,Willy-Brandt-Allee 14, Bonn. Dag be ma 19-19u; inl 0049-2289165-400 of www.hdg.de

Nibelungen in Worms

Ster-acteur Mario Adorf speelt een hoofdrol in Moritz Rinkes bewerking van Richard Wagners `Ring des Nibelungen'. Tegen het imposante decor van de Dom in Worms zagen vorig jaar bijna 30.000 mensen dit stuk over liefde, politiek en verraad, en staande ovaties waren er niet alleen voor Adorf maar ook voor Maria Schräder en Götz Schubert. Sommige critici vonden het gebeuren echter te pompeus. Oordeel zelf, er zijn nog een paar kaarten verkrijgbaar.

Kaarten bestellen via www.ticketonline.de; inl www.worms.de

Landschappen uit de Lage Landen

De wereld is een miniatuur-idylle en vooral is ze kogelrond. Tenminste, op het Nederlandse schilderijtje uit het jaar 1515. Mocht het grootste deel van de mensheid nog hebben geloofd dat de aarde een platte schijf is, hier bestaat zij uit een begaanbare globe. Een geleerde staat op het punt om het kleine wereldwonder te bewandelen, een tweede stapt eruit, en beiden moeten daarbij diep bukken. `Allegorie van de wereld' heet het grappige werkje (van een onbekende meester), waarop ook de tijdloze aanbeveling staat: `Wie door de wereld wil komen, die moet kromgaan.' Veel Hollandse en Vlaamse kunstenaars zagen dat, in de 16de en 17de eeuw, anders. In elk geval bogen zij zich niet meer voor middeleeuwse schildertradities. Inplaats van bijbelse scènes toverden zij steeds meer mystieke en irreële landschappen tevoorschijn. Met een grote tentoonstelling wijdt de `Villa Hügel' in Essen zich aan de ontwikkeling van de landschapsschilderkunst in de Lage Landen. Even later, t/m 30 nov, zijn er ook in het Staatliches Museum in Schwerin Vlaanse schilders te bewonderen, zoals Jan Brueghel de Oudere en Adriaen Brouwer.

Landschapsschilderkunst, 23 aug t/m 30 nov; inl 0049-201616290. Vlaamse schilders t/m 30 nov in het Staatliches Museum in Schwerin; inl 0049-38559580.

En verder

Naakten van Helmut Newton t/m 17 aug in het NRW-Forum, Düsseldorf, 0049-2119660034; Schlössernacht, dans, theater en muziek in en om Sanssouci in Potsdam: www.schloessernacht.de; Rheingau Musik Festival t/m 24 aug, met de Academy of St-Martin-in-the-Fields in de wijnbergen bij Oestrich-Winkel: 0049-1805743464; Niederländische Graphik, met prenten van Lucas van Leyden en Rembrandt, t/m 24 aug in het Suermondt-Ludwig-Museu in Aken: 0049-241479800; Filmnächte t/m 24 aug aan de Elbe in Dresden: 0049-45184042002; Schleswig-Holstein-Festival t/m 30 aug, met klassieke muziek in koeienstallen en aan de zee: 0049-180574632002;Tanz im August t/m 30 aug in Berlijn: 0049-305666533;Schätze der Himmelssöhne, keizerlijke kunst uit China, t/m 12 okt in het Altes Museum, Berlijn: 0049-30203550.