Succes Australië smaakt naar meer

Drie weken geleden stuurde Australië troepen naar de Solomon Eilanden om een einde te maken aan de chaos. De interventie had succes en dat smaakt naar meer.

De beruchte Solomonese krijgsheer Harold Keke heeft zich vanochtend overgegeven aan de Australische troepen die op de Solomon Eilanden orde en rust herstellen. Dat heeft de Australische minister van Buitenlandse Zaken, Alexander Downer, bekendgemaakt.

De arrestatie van Keke, verantwoordelijk voor tientallen doden bij etnische conflicten, is een belangrijk nieuw succes voor Australië. Dat land blaakt van zelfvertrouwen na de eerste drie weken van de interventie van 1.500 politieagenten en militairen.

Terwijl ook in Australië de twijfel groeit over de rechtvaardiging van het sturen van Australische troepen naar Irak, eerder dit jaar, is over het recente ingrijpen op de Solomon Eilanden geen onvertogen woord te horen. Volgens een peiling staat driekwart van de bevolking achter de interventie in het buurland. Ook de oppostionele Labor, fel tegen de betrokkenheid in Irak, steunt de regering in deze.

De Australische kranten drukken geestdriftig goed-nieuws-verhalen af over de rol van de agenten en militairen in het straatarme land met een half miljoen inwoners, 1.500 kilometer van de Australische deelstaat Queensland. Ze hebben daar niet alleen de geweldsdreiging voor de plaatselijke bevolking verminderd, maar verlenen ook praktische hand- en spandiensten voor nutsvoorzieningen en medische zorg.

De interventiemacht met de Pidgin-Engels naam `Helpem Frem' (`Vrienden Helpen') kwam vorige maand naar de eilandengroep. Dat gebeurde op verzoek van de regering en parlement van het land. De Solomon Eilanden, tot 1976 een Brits gebiedsdeel, verkeerden in staat van anarchie door gevechten tussen etnische groepen. Daarbij kwamen dit jaar al meer dan vijftig mensen om het leven. De economie is ingestort en basisdiensten functioneerden niet meer.

Gewelddadige confrontaties tussen de interventiemacht en krijgsheren hebben nog niet plaatsgevonden. Sommige opstandelingen houden zich schuil. Onlangs kregen de inwoners van de hoofdstad Honiara op een open dag de kans om kennis te maken met de interventiemacht. Het leek erop dat sommige guerrillastrijders of bandieten daar ook een kijkje kwamen nemen. De Australische pers berichtte in elk geval hoe een vervaarlijk uitziende bezoeker zeer gedetailleerde informatie over tentoongestelde de machinegeweren gaf. ,,Allemaal uit boeken opgedaan, zei hij schaapachtig'', zo meldde de verslaggever.

De gewapende strijders op de Solomon Eilanden hebben tot volgende week de tijd gekregen om hun wapens in te leveren. Minister Downer vreest dat de situatie gevaarlijker kan worden wanneer die termijn is afgelopen. Slechts veertig wapens zijn tot dusver ingeleverd. Hevige regenval zorgde voor problemen. Sommige opstandelingen hebben hun wapens ingeleverd na het overzwemmen van gezwollen rivieren. Intussen roepen de Australiërs de vrouwen van de Solomon Eilanden op hun echtgenoten, vaders en zonen te overtuigen de amnestie te benutten. Volgende week, na het einde ervan, is het daarvoor te laat, luidt de Australische waarschuwing.

De Australische ingreep kreeg de steun van de landen van het South Pacific Forum, een door Australië en Nieuw Zeeland gedomineerde praatgroep van landen in de regio. De interventiemacht omvat ook enkele honderden militairen en agenten uit Nieuw Zeeland, Fiji en Papoea Nieuw-Guinea. De conservatieve Australische premier John Howard roemt die multilaterale samenwerking. Die loopt buiten de Verenigde Naties om. Juist daarom blijft bij sommige critici de verdenking overeind dat Howard als een soort hulpveldwachter in dienst van Washington de regio in de gaten houdt.

Dat Howard keer op keer een verband legt tussen de situatie op de Solomon Eilanden en terrorisme, draagt aan die beeldvorming bij. ,,Zonder ons ingrijpen hadden de Solomon Eilanden een toevluchtoord voor drugskoeriers en terroristen kunnen worden'', aldus Howard. Deze week zal hij in Nieuw Zeeland een plan lanceren voor een regionale politiemacht die bij problemen snel kan worden ingezet. Australië ziet daarbij een hoofdrol voor zichzelf weggelegd. ,,Dit is onze regio en we hebben hier een speciale verantwoordelijkheid. Dat ziet de rest van de wereld ook zo. Wij willen hier niet de baas spelen, maar we verzetten hier veel goed werk.''

Er zijn speculaties dat Australië binnenkort ook zal ingrijpen in het nabijere Papoea Nieuw-Guinea, tot 1975 een Australische kolonie. Canberra kondigde onlangs aan de financiële steun aan dat land te herzien. De chaos in Papoea Nieuw-Guinea doet weinig onder voor die op de Solomon Eilanden. Het land lijkt daarom de volgende kandidaat voor militair ingrijpen. Afgaand op de reactie in Australië op het ingrijpen op de Solomon Eilanden, kan Howard daartoe besluiten zonder te vrezen voor politieke repercussies.