Schoppen tegen Bazel 2

Het is onmogelijk om iedereen altijd tevreden te stellen, zo ondervindt het Bazelse Comité. Het zogeheten `Bazel 2'-akkoord moet de risico's die banken nemen op één lijn brengen met de hoeveelheid kapitaal die ze achter de hand houden en tegelijkertijd zorgen voor een gelijkwaardig speelveld voor financiële instellingen.

De jongste serie klachten is afkomstig van de zakenbanksector. Amerikaanse effectenhuizen klagen dat het akkoord hen ertoe dwingt een onevenredig grote hoeveelheid geld opzij te zetten voor bepaalde activiteiten. Eén Amerikaanse zakenbank schat dat Bazel 2 de hoeveelheid kapitaal die opzij moet worden gezet met 35 procent zou kunnen verhogen. De Amerikaanse bedrijfstakorganisatie, de Securities Industry Association, waarschuwt dat dit soort voorschriften de liquiditeit en doelmatigheid van de markten zal ondermijnen.

Er hoeft niet aan te worden getwijfeld dat Bazel 2 vooral is opgesteld met het oog op de grote handelsbanken. Voor hen zijn de hoge eisen met betrekking tot bepaalde activiteiten niet meer dan een kwestie van de herschikking van hun kapitaal. Over het geheel genomen zal hun kapitaalbehoefte niet veel toe- of afnemen. Maar voor gespecialiseerde bedrijven ligt dat heel anders.

De toezichthouder moet billijkheid tonen, als er sprake is van een buitensporige discrepantie tussen de risicopositie en de afdekking daarvan. Maar het Comité moet niet te veel betrokken raken bij de discussies over de doelmatigheid van de markten. Hoewel het uiteraard geen crisis wil veroorzaken door de liquiditeit van een markt te laten opdrogen, is het een feit dat dit soort toezicht juist bestaat omdat het faillissement van grote banken wordt gezien als een onaanvaardbaar systeemrisico. Doelmatig functionerende markten zijn echter niet gericht op het voorkomen van faillissementen.

Hoe dan ook, Bazel 2 brengt niet alleen maar slecht nieuws met zich mee voor de zakenbanksector. De trend dat banken hun kwetsbaarheid voor leningen verminderen wordt erdoor bevorderd, wat voor de effectenhuizen een opsteker is. En hogere kapitaaleisen zijn als een mes dat aan twee kanten snijdt. De winstgevendheid op de korte termijn kan eronder lijden, maar de drempel voor toetreding tot de sector wordt erdoor verhoogd.

Bazel 2 zou zelfs kunnen leiden tot de capaciteitsinkrimping die de sector nog steeds goed kan gebruiken.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.