Leven op zijn hevigst

Hartstocht, liefde, haat, gekwelde homoseksualiteit, emigratie, oorlog, zelfmoord. Het is het leven op zijn hevigst. Als dat leven zich ook nog eens afspeelt in het Duitsland van de eerste helft van de twintigste eeuw in een familie van beroemde schrijvers, dan heb je een drama waarmee je als regisseur voor de dag kunt komen. Heinrich Breloer is zo'n regisseur. In 2001 maakte hij de televisiefilm Die Manns. Ein Jahrhundertroman over Thomas Mann en zijn familie, die nu in drie afleveringen door de NPS wordt uitgezonden. Hij werd er terecht alom voor geprezen.

Die Manns is een film die je aan het scherm gekluisterd houdt en zelfs voor doorgewinterde Mann-kenners interessant is. Niet alleen door het geweldige spel van Armin Mueller-Stahl en Monica Bleibtreu, die een overtuigende Thomas en Katia Mann neerzetten, maar ook door de getuigenissen van onder meer Thomas' kinderen Golo en Elisabeth, zijn secretaresse en het obertje op wie hij in zijn nadagen verliefd werd.

Elisabeth Mann – Thomas' lieveling – is de rode draad in de film. Breloer is met haar in vrijwel alle plaatsen geweest waar haar familieleden hebben gewoond. Voor echte Mann-kenners heeft ze evenwel weinig nieuws te melden, omdat ze niets ten nadele van haar dierbaren wil zeggen. Maar soms valt ze uit haar rol, wat indrukwekkende momenten oplevert. Zoals in de schitterende `scène' waarin ze voor het eerst in haar leven aan het graf van haar broer Klaus staat en ze haar emoties niet meer in bedwang heeft. Pas dan besef je hoe gecompliceerd alles is geweest en hoe moeilijk het valt uit te leggen.

In het begin van Die Manns zie je Elisabeth in haar geboortehuis in München. Ze haalt herinneringen op aan vroeger en kijkt de tuin in. Dan doorsnijdt Breloer haar betoog met zwart-wit archiefbeelden van de jonge Thomas Mann, die vanuit zijn studeerkamer het terras oploopt dat op diezelfde tuin uitkomt. Een klein meisje huppelt op hem af. Het is Elisabeth. Als Thomas even later zijn studeerkamer weer ingaat, krijgt het zwart-wit beeld weer kleur en zie je Armin Mueller-Stahl als Thomas Mann achter zijn bureau zitten. Het is precies dit goochelen met de werkelijkheid dat van Die Manns zo'n fascinerend epos maakt.

Het uur van de wolf: De familie Mann, NPS, Ned.3, 20.25-22.00u.