In Victory Camp letten ze niet alleen op kilo's

In Victory Camp in Putten lopen 22 kinderen te stralen. Ze zijn allemaal dik, maar ze leren hier gezond te eten.

Frank heeft deze week voor het eerst in zijn leven een nectarine gegeten, dat wil zeggen: een halve. ,,Ik hoefde niet eens over te geven.'' Frank is een 14-jarige jongen met overgewicht. Hij eet thuis nooit groente en fruit, hooguit soms een appeltje. Maar als hij een zak chips ziet, dan gaat die op. Net als snoep. Hij heeft een slechte conditie, zegt hij, en een te hoge bloeddruk. Daarom brengt hij twee weken van zijn vakantie door in Victory Camp, een vakantiekamp in Putten voor kinderen met overgewicht. ,,Ik wil gezond leren leven'', zegt hij.

Op de vakantieboerderij lopen 22 kinderen rond. In leeftijd variëren ze van 14 tot 19 jaar, hun overgewicht schommelt tussen de 10 en de 40 kilo. Ze kennen elkaar nu een week. Eén ding valt meteen op: ze stralen. Ze zingen, dansen, fitnessen en vliegen elkaar voortdurend om de hals. ,,Iedereen heeft hier dezelfde problemen'', zegt Robin (14), nat van het zweet door de fitnessoefeningen. Ze bedoelt: hier is iedereen dik.

Tegen haar klasgenoten heeft Robin niets over het kamp verteld. ,,Daar hebben ze niets mee te maken.'' Thuis piekeren de kinderen er niet over om naar het zwembad te gaan, hier hollen ze in badpak door het huis. Thuis verliet een jongen zijn voetbalclub omdat hij toch altijd maar op de bank moest zitten, hier rent hij weer achter de bal aan.

Sommigen ontmoeten hier hun eerste vriendje en geven hier hun eerste zoen. ,,Het liefst zou ik volgend jaar weer komen'', zegt Robin. ,,Maar dat is natuurlijk niet de bedoeling. Als het goed is, moet je dan zijn afgevallen.''

Victory Camp is opgezet door Carolien van Wersch (26) en Sanne Nuijten (27), beiden communicatiewetenschappers. Carolien ging zelf – om af te vallen – op haar 21ste naar de Verenigde Staten naar een gezondheidscentrum, met haar 122 kilo was ze daar ,,een dunnetje''. Ze viel 40 kilo af. Samen met Sanne bedacht ze dat zoiets ook in Nederland moest bestaan (één op de vijf Nederlandse kinderen is te dik). Ze vonden verzekeraar Zilveren Kruis Achmea bereid het kamp te sponsoren. Aan Victory Camp zijn kinderartsen, diëtisten en psychologen verbonden.

,,Het gaat hier nadrukkelijk niet om afvallen'', zegt Van Wersch ,,Je moet realistisch tegen de kinderen zijn. Overgewicht is niet zoiets als een gebroken been dat weer geneest. Het is iets waartegen je je leven lang moet blijven knokken. Daarom moet je ook niet gaan fixeren op kilo's. Dat is heel frustrerend. Het gaat erom dat de kinderen zich bewust worden van hun leef- en eetpatroon en dat ze leren hoe je gezond kunt leven.'' Daarom staat er bij het ontbijt en de lunch, behalve bruin brood en jam, ook gewoon pindakaas, hagelslag en wit brood op tafel. ,,De eerste dagen gaan sommige kinderen helemaal los'', zegt Nuijten. ,,Dan werken ze achter elkaar tien boterhammen met chocopasta naar binnen. Maar daarna zie je dat ze keuzes gaan maken. Dat ze stiekem elkaars eetgedrag in de gaten houden.''

Op het kamp doen de kinderen veel aan sport, ze ontmoeten topsporters, krijgen een make over (dan komen er een masseur, een visagist, een kapper, en iemand van een nagelstudio langs), leren in de `Babbelbox' hun gedrag te veranderen en in de lessen `Ontdek je Snackje' wat gezonde voeding is.

Frank heeft na een week Slankie op zijn boterham leren eten (,,cervelaat blijkt dus heel vet te zijn'') en hij heeft geleerd dat je drie keer per dag moet eten (,,het schijnt dus heel slecht te zijn om vlak voor het slapen gaan te eten''). En hij heeft ontdekt ,,dat je ook kan leven met één snoepje per dag''.

Toen ze naar pretpark Six Flags gingen, hadden ze allemaal in hun rugzak een lunchpakket. ,,Overal eetkraampjes en snoepautomaten'', zegt Frank. ,,Ik zei tegen mezelf: `Niet kopen, niet kopen'. Ik stond vlak naast zo'n automaat, ik hoefde er maar geld in te gooien en ik had er eentje gehad.'' Hij slaakt een kreet als bij een gemist doelpunt. ,,Maar het zou asociaal tegenover de rest geweest zijn.''

Hoe komen deze kinderen zo dik? ,,Veel dikke mensen denken dat ze gezond eten en leven'', zegt diëtist Maartje Cuppen, die de voedingslessen geeft. ,,Dan vertellen ze me trots dat ze gestopt zijn met het drinken van Cola en nu alleen nog maar vruchtensappen drinken. Maar in sap zitten bijna evenveel calorieën als in Cola. Omdat ze denken dat het gezond is, drinken ze er soms liters per dag van.'' Een aantal van de kinderen op het kamp heeft aan een diëtist ook niet genoeg, zegt ze. ,,Veel kinderen weten wel wat goed en slecht voor ze is, maar het lukt ze gewoon niet om dat in de praktijk ook uit te voeren. Ze hebben vaak een laag zelfbeeld en eten omdat ze troost of beloning zoeken.''

Deze dag is eerste keeper Edwin Zoetebier van Feyenoord naar het kamp gekomen. Hij speelt een partijtje voetbal met hen. Na een paar minuten verlaat de eerste geblesseerde het veld (een meisje met pijn aan haar teen), vijf minuten later volgt de tweede (een jongen die klaagt over de pees in zijn bovenbeen). In het veld proberen zo'n vijf kinderen vooral daar te gaan staan waar de bal niet is. ,,Als je echt iets wil'', zal Zoetebier later vertellen in het verhaal over de ups en downs van zijn voetbalcarrière, ,,dan wil je daar alles voor doen en laten''. Hij vindt het ,,sowieso al knap dat de kinderen waren gekomen'', maar wat als ze weer naar huis gaan? Hebben ze daar al over nagedacht?

,,Ik ga mijn moeder vragen geen Dorito's meer in huis te halen'', had een meisje tijdens de Ontdek je Snackje-les gezegd. ,,Dan gaat het meteen mis. Met brood trouwens ook. Ik ben verslaafd aan brood. Soms eet ik wel elf sneetjes. Maar ja, ze kan natuurlijk moeilijk géén brood meer halen. Bovendien, mijn broertje en zusje zijn normaal, die willen natuurlijk wel chips kunnen eten. Als ze het maar ergens neerleggen waar ik het niet kan vinden.''

,,Ik ben al heel tevreden als de kinderen thuis aan de slag gaan met hun eetpatroon'', zegt diëtist Cuppen. ,,Dat ze de grote fouten eruit halen, dat ze regelmaat aanbrengen. Een meisje zei: `Ik heb geen tijd om te koken', maar de kans is groot dat ze 's avonds wel de hele avond voor de televisie zit met een zak chips. Ik denk dat maar een paar kinderen erin zullen slagen echt iets te veranderen.''

Groot struikelblok: de ouders. Eén dag van het kamp komen de ouders op bezoek. Die volgen dan ook een voedingsles bij Cuppen. ,,Vijf ouders liepen gewoon de les uit om te gaan bellen of roken. Dan denk ik: het gaat verdorie om je kind. Veel ouders zetten hun kinderen 's ochtends geen ontbijt voor. `Geen tijd', is dan het excuus. Geven we ze de tip om 's avonds vast de ontbijttafel klaar te maken, dan is het antwoord: `Kan niet, want we hebben huisdieren, die vreten alles op.' Ook als je alleen de borden neerzet? `Dan ook ja.'''