Hupse meiden op zolder

,,Dit is geen sprookje.'' De verteller zegt het met spijt: hij kan er niets aan doen dat zijn verhaal slecht afloopt. Terwijl het zo zonnig begint. Wolperding beschrijft een heet etmaal in augustus en ook het publiek wuift zich met waaiers koelte toe. De hitte in het zaaltje lijkt nog intenser doordat er op het podium talloze lampjes branden. Schemerlampjes, gedouwd in een overvol bric-à-brac-interieur waarin ook nog eens vijf muzikanten gepropt zijn, met piano's, contrabassen en andere grote instrumenten.

De achterwand licht rood op, maar het bloed komt pas later, als de figuren uit het verhaal de controle over zichzelf zijn verloren. Schrijver Herman vande Wijdeven heeft veel tijd nodig om die figuren te introduceren en ze komen niet echt tot leven. Ze geven samen wel een beeld van het denkbeeldige Brabantse dorpje Leenham, katholiek en onkuis, wreed en vriendelijk, een beetje à la de dorpsgemeenschap in Dylan Thomas' theatrale gedicht Under Milkwood. Dat ensceneerde het RO Theater in Rotterdam een jaar of wat geleden tot een intrigerend geluidsspel en De Wetten van Kepler in Den Bosch doen het hoorspeleffect na met muziek, stemmen en ter plaatse geproduceerde sounds. De tekst bevat behalve monologen van de verteller ook dialogen en liedjes, in sappig Brabants gezongen en pakkend getoonzet door Wiebe Gotink. Deze productie is half geslaagd: de personages grijpen je niet naar de strot, de melodieën wel; de sfeer (broeierig, griezelig) komt over, een deel van de tekst niet; ik kreeg sympathie voor de zwetende zangers, maar geen gevoel voor de slachtoffers van de Leenhamse moord.

Wolperding wordt gespeeld op het theaterfestival Boulevard. Veel van het getoonde daar komt van eigen bodem. Zo ook Hart, gemaakt door het Productiehuis Brabant. Een middeleeuws straatje, een zolder, twee hupse meiden op de krakende planken. Ze zingen de woorden bij een soundtrack: ,,No one breaking my heart.'' Wendell Jaspers en Fokka Deelen spelen één en dezelfde persoon, een vroegrijp meisje dat vreemde keuzes maakt. Tijdens de Duitse bezetting gaat Greetje vrijwillig mee met een nazi. Ze vindt deze al oude officier weerzinwekkend, maar juist daarom wil ze weten of hij haar op kan winden. En dat dóet hij, een tijdje. Twaalf jaar later kijkt zij terug op haar jaren als moffenhoer, en het verontrustende is dat we haar heel lang instemmend volgen. Het frisse spel doet niet aan zondigheid denken en Greetjes verraad aan haar naasten lijkt aanvankelijk net zo onschuldig als normaal puberaal protest. Regisseuse Madeleine Jutten-Matzer bewerkte Lisette Lewins zware roman Een hart van prikkeldraad tot een lichte performance, met een nog wat slordige tekstbehandeling door de piepjonge actrices maar met een natuurlijkheid die ook ons verleidt. En misleidt en bedriegt. Raffinesse puur.

Voorstellingen: Wolperding door De Wetten van Kepler en Hart door Productiehuis Brabant. Gezien: 9/8 op Theaterfestival Boulevard, Sint Josephstraat 18, Den Bosch. T/m 17/8. Inl: 073-6137671 of www.festivalboulevard.nl.