Stille weldoener

Vorige week woensdag is in zijn woonplaats St. Michielsgestel Jan Carel Elias graaf van Lynden (90) overleden. Hij was niet alleen eigenaar van het Landgoed en Kasteel Keukenhof, maar ook van de gronden waarop de bekende bloementenstoonstelling is gevestigd. In de rouwadvertentie in NRC Handelsblad staat dat de bijzetting in het familiegraf te Lisse overeenkomstig de uitdrukkelijke wens van de overledene in stilte heeft plaatsgevonden op zaterdag 9 augustus 2003.

,,De graaf was een kluizenaar, hij trad niet graag in de openbaarheid'', zegt H. Donders, die 42 jaar lang vrijwillig hand- en spandiensten verrichtte voor de familie Van Lynden. ,,Ik moest hem enkele jaren geleden met mijn hand op mijn hart verzekeren dat zijn begrafenis a.u.b. geen poppenkast zou worden.''

Donders, die sinds 1995 met haar echtgenoot bij de graaf inwoonde, noemt Van Lynden ,,een weldoener''. ,,Via automatische overschrijvingen hielp hij allerlei goede doelen, zoals de Stichting Aap, Kinderen in Nood, het Rode Kruis, Novib, Artsen zonder Grenzen, etcetera etcetera.''

H. Hollander, beheerder van Landgoed en Kasteel Keukenhof, zegt dat de graaf zich altijd ,,met kracht'' heeft verzet tegen de verkoop van zijn 220 hectare metende Lissense landgoed aan bollenkwekers, die ,,heel veel geld'' boden om op zijn vruchtbare geestgrond hyacinten te kweken. In 1949, vertelt Hollander, stemde hij in met het plan van burgemeester Lambooy het terrein aan te wenden voor een ,,openluchttentoonstelling voor bloembollen''. De graaf liet zich later eens ontvallen dat hij die bestemming ,,prachtig'' vond en dat hij de huur gebruikte voor de restauratie van het kasteel. ,,Die huur was bijzonder laag'', aldus Hollander, die van oordeel is dat Van Lynden niet alleen ,,belangrijk'' was voor De Keukenhof: ,,Hij gaf de Nederlandse bloemenexport daarmee ook een belangrijke stoot.'' Vanaf zijn negentiende levensjaar, toen zijn vader stierf, beheerde Van Lynden Kasteel en Landgoed Keukenhof. Hij stopte met zijn studie rechten en ging oosterse talen studeren. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog moesten de graaf en zijn echtgenote op last van de Duitsers het landgoed verlaten. Na de bezetting wilde hij niet meer permanent in het slot leven. Hollander: ,,Ik weet niet waarom niet. Hoe dan ook, de aanwezigheid van de Duitsers had het kasteel en de tuin geen goed gedaan.''

Van Lynden vestigde zich in het Brabantse St. Michielsgestel. Net als Van Lyndens huisgenote Donders zegt Hollander dat de graaf vervolgens ,,voor de schaduw koos''. ,,Hij was een gulle, anonieme gever. Hij gaf heel veel geld aan de stille armen in Lisse en omgeving'', aldus Hollander.