David Kelly niet de enige met twijfels over Brits Irak-dossier

David Kelly, de Britse wapenexpert die vorige maand waarschijnlijk zelfmoord pleegde, was niet de enige die twijfel had over de toonzetting van het Irak-dossier van de regering van premier Tony Blair. Tijdens de eerste hoorzittingen van het onderzoek naar de dood van Kelly, bleek gisteren dat ook bij medewerkers van de veiligheidsdienst van het ministerie van Defensie de indruk bestond dat er in het rapport claims werden geformuleerd die onvoldoende waargemaakt konden worden.

Tijdens de hoorzittingen, die worden geleid door Lord Hutton, een van de zogeheten law lords van het Hogerhuis, bleek verder dat de rol van Kelly bij de totstandkoming van het rapport over Irak groter was dan door de Britse regering is gesuggereerd. Volgens de regering schreef Kelly, voormalig VN-wapeninspecteur in Irak, alleen mee aan het historische deel van het rapport, waarin de oude wapenprogramma's van Irak werden beschreven. Kelly was echter ook betrokken bij het gedeelte over de actuele situatie in Irak.

Het Irak-dossier vormde de basis voor de Britse deelname aan de oorlog tegen Irak. Toen na de oorlog geen massavernietigingswapens werden gevonden, groeide de kritiek op de regering. Volgens de BBC, die zich baseerde op een anonieme bron, had de regering het rapport bewust aangedikt, `sexed up' in de woorden van BBC-journalist Andrew Gilligan, die vandaag door de commissie wordt gehoord. Zo werd onder meer gesteld dat chemische en biologische wapens in Irak binnen 45 minuten operationeel zouden kunnen zijn.

Al snel dook de naam van David Kelly op als de bron – vrijwel zeker gelekt door regeringskringen. Hij werd daarop door een parlementaire commissie hard verhoord. Een paar dagen later werd hij dood gevonden in de buurt van zijn huis, nadat hij vermoedelijk zelf een einde aan zijn leven had gemaakt.

Gisteren sprak Terence Taylor, directeur van de Amerikaanse afdeling van het prestigieuze International Institute for Strategic Studies, over Kelly als zijn ,,mentor'' in Iraakse kwesties. Hij noemde hem ,,opvallend succesvol'' als wapeninspecteur. Met zijn volharding dwong hij de Irakezen destijds toe te geven dat ze een biologisch wapenprogramma hadden. Taylor herinnerde eraan dat Kelly daarvoor in 1996 een hoge onderscheiden kreeg. Kelly zei een paar maanden geleden tegen Taylor ,,negatief te denken'' over sommige van zijn collega's met betrekking tot discussies met de regering over het Irak-dossier.

Richard Hatfield, hoofd personeelszaken van het ministerie van Defensie, zei gisteren dat Kelly weliswaar het recht had met de pers te praten, maar alleen over technische zaken op het gebied van massavernietigingswapens. Als Kelly dus degene is die tegenover de BBC verklaarde dat het rapport was aangedikt, heeft hij volgens Hatfield de regels overtreden.

De Britse regering probeerde gisteren de schade van de hoorzittingen te beperken. Labour-parlementariër Eric Joyce, destijds voorstander van Britse deelname aan de oorlog, zei dat kritiek op het Irak-dossier kwam van ,,lagere ambtenaren'' en alleen betrekking had op ,,technische kwesties''.