Van wie is eigenlijk Moeder Teresa?

Van wie is Moeder Teresa? Van de Macedoniërs? Of van de Albanese minderheid in Macedonië? En als Moeder Teresa van de Macedoniërs is, is ze dan niet van de Albanezen, en omgekeerd?

Tome Serafimovski is een Macedonische beeldhouwer die al menig standbeeld van menige beroemdheid heeft gemaakt. Maar geen daarvan heeft hem zo veel moeilijkheden opgeleverd als dat van Moeder Teresa.

Serafimovski maakte het drie meter hoge bronzen beeld van Moeder Teresa dat nu in de Macedonische hoofdstad Skopje staat. De inmiddels zalig verklaarde non, stichteres van een eigen orde en in 1997 overleden in Calcutta, wordt naar verwachting in oktober heilig verklaard. Om dat te vieren wilden de Macedonische autoriteiten een kopie van Serafimovski's beeld aan de Kerk in Rome geven. ,,Moeder Teresa is overal in de wereld bekend. Ze komt uit deze stad, ze heeft de Nobelprijs voor de Vrede gekregen'', aldus Serafimovski tegen The New York Times.

Maar toen bekend werd dat het beeld voor Rome op de sokkel de inscriptie ,,Dochter van Macedonië'' zou krijgen, tekende de Albanese minderheid bezwaar aan: hoezo Macedonië? Moeder Teresa was een Albanese – haar uitgeven voor Macedonische komt neer op ,,het ondermijnen van de nationale identiteit van de Albanezen en de onteigening van Moeder Teresa's origine'', aldus een van de partijen van de minderheid.

Het debat is levendig. Moeder Teresa werd in 1910 geboren in Skopje, een multi-etnische stad waar Turken, Grieken, Serviërs, Vlachen, Albanezen, Macedoniërs, Bulgaren, joden en Roma door elkaar woonden en die deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk. Macedonië en Albanië bestonden in 1910 niet als staat. Ze heette Agnes Gonxha Bojaxhiu, en haar moeder was Albanese. Maar – en hier begint de ruzie – of dat ook gold voor haar vader, Nikola Bojaxhiu, is de vraag, want, zeggen sommigen, de uitgang van zijn naam identificeert hem als Vlach. En Moeder Teresa heeft zich wel altijd als Albanese uitgegeven, maar sprak de taal wel? Nee, zeggen de Macedoniërs. Toch wel, zeggen de Albanezen. Daar komt nog bij dat haar broer Lazar heette, een Servische naam, en dat ze katholiek was, terwijl de meeste Albanezen moslims zijn. Kortom (zeggen veel Macedoniërs), Moeder Teresa was een Macedonische Vlach. En zeker geen Albanese. Maar dat, zeggen de Albanezen, is ,,onteigening van Moeder Teresa's origine''.

Serafimovski wil dat er geen beeld naar Rome gaat als het probleem niet eerst wordt opgelost. Wat hem betreft – hij krijgt er hoofdpijn van, zoals hij The New York Times toevertrouwde. Hij wil het woord Macedonië hoe dan ook niet op de sokkel, want misschien was Moeder Teresa Vlach, en misschien was ze Albanese, maar Macedonische was ze zeker niet. Het beste, zegt hij, is dat er op de sokkel komt te staan wat op zijn beeld in hartje Skopje staat: `Moeder Teresa, 1910 Skopje - 1997 Calcutta'.