Belkaarten maken beloftes niet waar

De belkaart is onder allochtonen populair. Maar aanbieders sjoemelen met belminuten en nummers. De Telecomwet regelt weinig op dit gebied.

Feisel Benjaddi had een Satelliet Card gekocht, voor 12 euro bij een belwinkel in Tilburg. Hij kon er een uur voor naar Marokko bellen, had de verkoper gezegd, maar na 54 minuten was de kaart leeg. ,,Zes minuten minder plus de kosten van het inbelnummer.'' Zijn vriend had met een Goldnet-kaart van 50 minuten slechts 18 minuten kunnen spreken met zijn familie in Marokko. ,,Het is me twee keer gebeurd. Ik koop ze nooit meer.''

Goedkoop bellen naar het buitenland met een belkaart? In Nederland is keus uit meer dan 100 verschillende soorten belkaarten, maar ze zijn lang niet allemaal betrouwbaar. Erol Kurt van belhuis Coeurtel in Tilburg somt de klachten op: ,,De beloofde belminuten kloppen niet, inbelnummers zijn slecht bereikbaar. In het ergste geval bestaat de telefoonkaartaanbieder niet meer en dan zit de klant met een nutteloze plastic kaart.''

Op een telefoonkaart staan inbelnummers, die tegen lokaal tarief of gratis kunnen worden gebeld. Toegang krijgt men via een pincode die onder een kraslaag verborgen zit. Sommige kaarten zijn beperkt geldig: 45 dagen na het eerste gebruik. Met de belkaart koopt de consument vooraf betaalde gespreksminuten voor binnenland of buitenland.

De belkaarten zijn vooral in trek bij Turken, Marokkanen, Surinamers, Antillianen, Somaliërs, asielzoekers en gedetineerden. Veelal hebben allochtonen familie in het land van herkomst, met wie ze vaak bellen. Als de beloofde belminuten kloppen, is bellen met zo'n kaart een stuk goedkoper dan via een vaste lijn.

Alle kaartaanbieders beloven goedkope belminuten naar het buitenland, met een kleine mededeling dat de tarieven kunnen veranderen zonder dat de aanbieder daarvoor verantwoordelijk kan worden gesteld. De klachten komen over alle kaarten, meent belhuiseigenaar Kurt. ,,Toch blijven de klanten bij ons kopen, voor zo'n 1.500 euro per week. Met de klachten gebeurt niets. De distributeurs van de kaarten nemen niets terug.'' Kurt verkoopt maar vijftien soorten ,,betrouwbare'' kaarten. ,,Dan weet je tenminste dat ze over een maand nog bestaan.''

Telecombedrijven als KPN leveren grote hoeveelheden belminuten aan bedrijven als MCI, SNT, BT Ignite. Die bedrijven hebben weer contact met belkaartaanbieders. In een reactie laat MCI-NL weten dat het bedrijf de gegevens niet bijhoudt per land en/of per product. Om zijn klanten te checken, handhaaft MCI-NL normale procedures voor zijn klanten.

,,In de Telecomwet is slecht geregeld waar de bevoegdheden liggen'', zegt een woordvoerder van de Opta, de toezichthouder voor de telecommunicatiemarkt. De Telecomwet biedt vrij spel aan malafide belkaartaanbieders. Er is een nieuwe Telecomwet in de maak, maar belkaartaanbieders blijven buiten schot. Hoe groot de branche is en welke omzet er wordt behaald, is onbekend. Iedereen met een nummer bij een Kamer van Koophandel (KvK) kan bij de Opta een 0800-nummer aanvragen. ,,Wanneer is een onderneming een telefoonkaartaanbieder? Als ik mijn telefoonnummer geef en zeg dat je voor een euro kunt bellen, hebben we in principe een overeenkomst'', zegt de Opta-woordvoerder.

Ali Yavuz, eigenaar van Europese Turk Telecom (ETT), zegt dat er geen enkel toezicht is op de belkaartenmarkt. Sinds de telecommarkt is vrijgegeven in 1997 is ETT een aanbieder van belkaarten. Yavuz: ,,Malafide bedrijven veranderen hun naam en gaan gewoon door. Het gaat om miljoenen. We kunnen niet concurreren met illegale bedrijven.'' Volgens Yavuz draagt KPN bij aan ,,de onstabiele telecommarkt, uit concurrentieoverwegingen. KPN moet een kwaliteitstoetsing handhaven voor bedrijven die belminuten kopen. Bovendien heeft KPN in februari de prijs van 0800-nummers verhoogd van 0,1 cent per minuut naar 0,18 cent, om de kosten van de telefooncellen te dekken. Dit bedrag is meer dan wat de consument per minuut voor bijvoorbeeld Turkije betaalt. Kaartaanbieders trekken de kosten van `gratis' 0800-inbelnummers af van de belminuten. De klant wordt het slachtoffer.''

KPN vindt de kritiek van ETT onterecht. ,,Wij hebben een faciliterende rol, het verstrekken van het verkeer van een vaste aansluiting. De partijen met wie wij zaken doen zijn betrouwbare, grote partijen'', aldus de KPN-zegsvrouw. Het bedrijf vindt de prijsverhoging van 0800-nummers gerechtvaardigd omdat er juist ,,veel gebeld wordt naar die nummers vanuit de cellen''.

Bij het ministerie van Justitie en het openbaar ministerie is niets bekend over de fraudepraktijken. Kitty Schopman, jurist bij de Vereniging van Kamers van Koophandel, zegt dat ook de KvK niet op de hoogte is van onbetrouwbare belkaartaanbieders. ,,Dat betekent niet dat ze er niet zijn. Blijkbaar komen de klachten niet door'', aldus Schopman.

Feisel Benjaddi heeft intussen de Maroc-kaart ontdekt. ,,Het werkt perfect'', zegt hij. Zijn vriend koopt geen kaart meer en belt voortaan bij een belhuis naar zijn familie. ,,Het is net zo duur en zonder gedoe.''