`Veel homo's leiden een keurig, burgerlijk leventje'

Volgens Henk Krol, de hoofdredacteur van de Gay Krant, bestaat er een verband tussen de zaak van Fons S., de PSV-directeur die wordt verdacht van ontucht met minderjarige jongens, en homoseksfeesten met `hooggeplaatste personen'. Wat beweegt Krol om zich zo intensief met deze zaak bezig te houden? `Misschien heeft het met mijn opvoeding te maken, met de liefde die ik van huis uit heb meegekregen.'

De schrik zit Henk Krol (1950) nog altijd goed in de benen. De hoofdredacteur van de Gay Krant vond begin vorige maand een mysterieus briefje op de voordeur van zijn Eindhovense villa. Dat briefje houdt hem bezig, omdat hij de betekenis ervan niet kan doorgronden. Is het een vriendelijk bedoelde waarschuwing of een dreigement? Of gaat het om een misselijke grap? En wie nam de moeite om op klaarlichte dag naar een Brabantse buitenwijk te rijden? ,,Ik hoop dat de politie duidelijkheid kan verschaffen'', zucht hij. ,,Maar eerlijk gezegd heb ik er een hard hoofd in.''

Het briefje is voorlopig de laatste schakel in een lange keten die loopt van het Eindhovense Anne Frankplantsoen naar de nabijgelegen gemeente Weert. Krol is deel van die keten geworden, nadat hij zich eind mei in zijn lijfblad afvroeg waarom Fons S. in de pers als crimineel wordt afgeschilderd. De commercieel directeur van voetbalclub PSV, die half mei werd gearresteerd op verdenking van seks met minderjarige jongens in het Anne Frankplantsoen, is getrouwd, maar zocht af en toe een uitlaatklep, schreef Krol. ,,Dan struinde hij 's avonds laat door het stadsplantsoen en ging zijn voorkeur uit naar jongere Marokkaanse jongens.'' Zou Fons S. ook zo zijn bejegend als homoseksualiteit in het topvoetbal geen taboe was, vroeg Krol zich af.

Vier dagen later maakte het openbaar ministerie bekend dat de 39-jarige Fons S. besmet was met hiv. ,,Sinds wanneer doet het openbaar ministerie mededelingen over de hiv-status van een verdachte?'', schreef Krol verontwaardigd. Hij verdiepte zich grondig in de zaak en meldde 15 juli in het tv-programma Nova dat hij ,,na gesprekken met zestien getuigen'' tot de conclusie was gekomen dat er een verband bestaat tussen de arrestatie van Fons S. en homoseksfeesten in Weert en omgeving waarbij ,,hooggeplaatste personen'' betrokken waren. Het zou volgens hem gaan om een politicus, een militair, een politiefunctionaris en een geestelijke. Zij werden via dezelfde ronselaars die in Eindhoven klant en prostitué met elkaar in contact brachten bediend van minderjarige kinderen uit Oost-Europa. Over het briefje op zijn voordeur wilde Krol in het belang van het politieonderzoek niet veel kwijt. ,,De afzender was in ieder geval opmerkelijk'', liet hij Nova-presentator Jeroen Pauw weten.

Kunt u iets meer details geven?

,,Het gaat om een voorbedrukt memobriefje van het openbaar ministerie, arrondissement Dordrecht. Op het briefje staat een handgeschreven tekst: `Pas op met Weert'. Of ik dat als een bedreiging ervaar? Niet echt, maar het voelt wel unheimisch. Wie de moeite neemt naar deze verre buitenwijk te rijden wil duidelijk een punt scoren. Overigens kwam mij niet lang geleden ter ore dat die memoblokjes op een open dag van het openbaar ministerie zijn uitgedeeld. Iedere gek kan dus zo'n briefje schrijven.''

In Nova concludeerde u dat de afzender u tot zwijgen wil brengen.

,,Dat lijkt me aannemelijk, want er staan grote belangen op het spel. In de gesprekken die ik met bezoekers van het Anne Frankplantsoen heb gevoerd – in totaal gaat het nu om 21 mensen, die na de arrestatie van Fons S. naar voren traden – duiken steeds weer dezelfde namen op van hoge omes. Dat bevestigt mijn vermoeden dat mensen in politie- en justitiekringen elkaar de hand boven het hoofd proberen te houden. Ik pretendeer niet dat ik Peter R. de Vries ben, maar als deze verhalen ook maar enigszins op waarheid berusten, gebeurden er in Weert dingen die absoluut niet door de beugel kunnen.''

Betaalde seks met minderjarige jongens?

,,Dat ja, maar ook mensenhandel. Die Oost-Europese kinderen – het gaat om Tsjechische jongens in de leeftijd van twaalf tot veertien jaar – zijn naar Nederland gehaald onder valse voorwendselen.'' Lacht: ,,Seks is een persoonlijke aangelegenheid – wat u met uw partner in bed doet is mijn zaak niet – maar dan moet het wel een gelijkwaardige vorm van seks zijn. Iedere vorm van gedwongen seks vind ik verwerpelijk.''

Hoeveel van de getuigen die u heeft gesproken hebben ook een verklaring bij de politie afgelegd?

,,Geen enkele, want in alle gevallen gaat het om mensen die een dubbelleven leiden. Ze zijn getrouwd of directeur van een grote fabriek. Ze kwamen niet naar het Anne Frankplantsoen voor betaalde seks met minderjarigen, maar voor de herenliefde. En ja, dan horen of zien ze wel eens wat.

,,De getuigen die ik gesproken heb zitten allemaal in gewetensnood. Uit moreel oogpunt vinden ze dat ze hun verhaal moeten doen, maar ze zijn bang dat hun zorgvuldig bewaarde geheim onthuld wordt. Dat begrijp ik wel. Ik zal ze dan ook nooit dwingen naar de politie te gaan. Wél aanmoedigen.''

Medio jaren '90 deed de politie Eindhoven ook al onderzoek naar mensenhandel en seks met minderjarige jongens in het Anne Frankplantsoen. Er werd destijds zelfs een actiegroep van homoseksuelen in het leven geroepen die deze praktijken aan de kaak probeerde te stellen: `Mike en Dennis'. Waarom rapporteerde de Gay Krant toen niet over deze kwestie en nu wel?

,,Toen waren wij nog van mening dat je als Gay Krant de vuile was niet moest buiten hangen. Homoseksuelen lagen in de beeldvorming toch al niet zo lekker. Nu denk ik: het is beter dat wíj erover schrijven dan dat de EO of het Katholiek Nieuwsblad er een reportage aan wijdt.''

Opvallend is dat u drie dagen na uw gesprek in Nova een gezamenlijke verklaring met de politie uitgaf. In die verklaring stelde u dat ,,de verstrekte informatie in die tijd (medio jaren negentig, red.) niet heeft geleid tot enige informatie die nader onderzoek zou rechtvaardigen''. Dat staat toch haaks op de lezing die u mij nu geeft?

,,Nee, dan heeft u het verkeerd begrepen. Wat ik met die verklaring alleen wilde aangeven is dat de wetgeving in die tijd nader onderzoek niet rechtvaardigde. Medio jaren '90 was mensenhandel nog niet strafbaar en anders dan nu was prostitutie al vanaf 16 jaar toegestaan. Al hád de Gay Krant zich toen hard gemaakt voor nader onderzoek, dan was het er om die reden niet van gekomen; er gebeurde domweg niets illegaals.''

Krol staat op en loopt naar zijn woonkamer. Even later komt hij terug met een dik pak papier – ,,brieven'' verduidelijkt hij. De laatste weken krijgt hij regelmatig post van mensen die een ontuchtaffaire bij hem willen melden. Soms zijn de brieven ondertekend, soms niet, maar altijd hebben ze dezelfde strekking: `Mijnheer Krol, dit kán zo niet langer'. Serieus: ,,Als ik deze brieven mag geloven, gebeurt er in dit land veel dat het daglicht niet verdragen kan. Bij u en mij in de straat, maar ook op hoog niveau.''

U neemt de brieven serieus?

,,Eerlijk gezegd weet ik niet goed wat ik ervan moet denken. Opvallend is wel dat de toon en het taalgebruik uitermate correct zijn. Maar voor hetzelfde geld probeert iemand mij in verwarring te brengen. Hoopt hij dat ik foutieve informatie naar buiten breng, waardoor mijn eerdere uitlatingen niet meer geloofwaardig zijn. Ik word dan ook steeds voorzichtiger en wil niet op de inhoud van deze brieven ingaan, totdat ik zeker ben van mijn zaak.''

Welk doel denkt u te dienen door mij dit te vertellen?

,,Dit soort interviews wordt gelezen door mensen die over informatie beschikken die van grote waarde is voor de politie. Ik merk het na ieder mediaoptreden; mensen wíllen hun verhaal kwijt. Het is een soort sneeuwbaleffect. Natuurlijk zou ik dit werk liever aan de politie overlaten, maar vooralsnog blijkt uit niets dat zij het alleen af kunnen. En zonder informatie, zonder getuigenissen, wordt dit een doofpotaffaire. Ik wil er álles aan doen om dat te voorkomen.''

Henk Krol groeide op in Tilburg. Zijn moeders familie kwam uit het noorden van het land en was vrijzinnig protestant. Bij zijn vader stroomt zowel katholiek als joods bloed door de aderen. Een wonderlijke combinatie, vindt ook hijzelf. ,,De ene tante ging naar de kerk, de andere naar de synagoge. Iedere zondagochtend spoedde de familie zich naar oma om nieuwtjes uit de kerk of uit de sjoel uit te wisselen.'' Zelf voelde hij zich lange tijd ,,een beetje van alles'', maar inmiddels heeft hij het geloof afgezworen. ,,Ik heb diep respect voor godsdienst, maar kan het niet verenigen met mijn levensstijl. Hoe kan ik in God geloven als de paus niet wil dat mijn vriend en ik onze liefde een juridisch kader geven?''

Zijn vader werkte bij het Safaripark Beekse Bergen, zijn moeder op de horeca-afdeling van de beroepsopleiding Rooi Pannen. Beiden waren lid van een politieke partij (,,Gelooft u me als ik zeg dat ik nog steeds niet weet welke?'') en zetten zich in voor het verenigingsleven. Tijdens de zondagse ontmoetingen bij zijn oma zat Krol stilletjes in een hoekje te luisteren naar hun discussies over de wereldpolitiek. Hij heeft er een tik aan over gehouden. ,,Als ik op reis ga, neem ik altijd mijn wereldontvanger mee.''

Na de lagere school belandde Krol bij de paters augustijnen in Venlo. Daar ontdekte hij dat hij ,,anders'' was. Niet alleen lag hij continu overhoop met de paters omdat hij hun waarheden in twijfel trok, ook werd hij als 17-jarige verliefd op een medeleerling van het katholieke jongensinternaat. Toen het tweetal in bed werd betrapt door een pater, bleven de gevolgen niet uit. ,,Hansje en ik werden uit elkaar gerukt en aan een verhoor onderworpen. In mijn geheugen heb ik uren met mijn blote knieën op een kokosmat gelegen. Ik kreeg te horen dat ik `zondig' was en `homofiel'. Dat ik kon verdwijnen. Het woord `homofiel' heb ik later in de katholieke encyclopedie opgezocht.''

De gebeurtenis heeft hem strijdbaar gemaakt, zegt hij. Temeer daar zijn ouders voor honderd procent achter hem stonden. ,,Zonder de paters augustijnen was er geen Gay Krant geweest'', zegt hij beslist. ,,Lange tijd had ik een enorme scoringsdrang. Ik wist: dit hoort bij mij, dit ben ik. Punt.''

Hij ging psychologie studeren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werd redacteur van het radioprogramma Tros Aktua. In die hoedanigheid leerde hij medio jaren '70 Hans Wiegel kennen. ,,Op een goede dag belde Wiegel mij op en zei: `Henk, wil jij mijn voorlichter worden?'

`Maar ik ben geen lid van jouw club', wierp ik tegen.

Hij: `Maar je bent toch liberaal?' Dat moest ik beamen, al was ik links georiënteerd en Wiegel rechts.

`Heel goed', zei hij, `want dan ben je een prima schakel tussen mij en de pers – dat zijn allemaal linkse rakkers'.''

Acht jaar lang was Krol voorlichter van de partij die hij als hoofdredacteur van de in 1979 opgerichte Gay Krant zo nu en dan stevig kritiseerde onder het pseudoniem René Peperkamp. Samen met Jan-Wolter Wabeke, oud-hoofdofficier van het arrondissement Breda, maakte hij zich in de jaren '90 hard voor de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor homo's en lesbiennes. In 1999 ontving Krol een ridderorde voor zijn verdiensten voor de emancipatie van homo's en lesbiennes in Nederland.

Wie zijn oor te luisteren legt bij de homogemeenschap, valt op hoeveel bijnamen u heeft: `beroepshomo', `leernicht met hoog tante-Bep-gehalte', `de Stalin van Best', `homopaus'. Welke bijnaam doet u het meeste recht?

,,Achter al die bijnamen zit een lang verhaal. Maar de bijnaam die het beste bij mij past is zonder twijfel `beroepshomo'. Ik word er wel eens moe van het homo-uithangbord te zijn, maar ik moet toegeven dat ik die functie over mezelf heb afgeroepen. Ik ben niet verkozen, maar ik heb mezelf wel aangediend.''

Wat bewoog u daartoe?

,,Ik vond het belangrijk wat tegenwicht te bieden. De afgelopen jaren werd er vaak stigmatiserend over homo's geschreven en gesproken. Wie aan `homo's' denkt, denkt al snel aan homo-parades, homoplantsoenen, leernichten, betaalde seks met minderjarigen enzovoort. De Canal Parade in Amsterdam mag nog, maar het moet wel netjes blijven. En in Rotterdam bestaan zelfs plannen om voor 200.000 euro een hek te zetten om het Museumpark, zodat homo's er 's avonds kunnen worden geweerd. `Nederland is homomoe' concludeerde HP/De Tijd een paar weken geleden al. `We' hebben volgens het blad genoeg van hun seksuele uitspattingen. `Ze' moeten zich maar even gedeisd houden. Maar neemt u van mij aan: veel homo's leven een keurig, burgerlijk leventje en kunnen zich totaal niet herkennen in deze stereotypen.''

Nederland is homomoe. Tegelijkertijd stemden 1,6 miljoen landgenoten vorig jaar op een man die openlijk zijn voorkeur voor de herenliefde beleed.

,,Het is waar: Fortuyns seksuele geaardheid was een bijzaak. Niemand leek er van op te kijken en ook na zijn dood werd dat aspect er door de Nederlandse pers niet echt uitgelicht. Door de buitenlandse pers des te meer. `Aanvaller schiet homo dood die fel protesteerde tegen moslimimmigranten', schreef de International Herald Tribune. Ik kreeg in die tijd menige buitenlandse correspondent over de vloer die een verklaring wilde voor het feit dat we `het' in Nederland niet gek vonden. Gezien de berichtgeving over Fortuyn ligt de Nederlandse homo-emancipatie mijlenver voor op die van het buitenland.''

U beloofde ooit dat u de Gay Krant zou opheffen als de vooroordelen zijn verdwenen, de homo-emancipatie is voltooid en ook de `nieuwe Nederlander' respect opbrengt. Heeft u al een termijn in gedachten?

,,Vroeger dacht ik: vóór 2000 doeken we de boel op. Maar de ervaring leert dat er steeds weer nieuwe dingen bijkomen. Neem de berichtgeving over die ambtenaar van de burgerlijke stand in Leeuwarden die weigerde een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht te sluiten. Mensen snappen het niet en ik zou het graag een keer willen uitleggen. In de wet staat de taak van zo'n ambtenaar precies omschreven: erop toezien dat het huwelijk volgens alle regels wordt gesloten, dat er geen huwelijkse bezwaren zijn. Als dat zo is, dient hij of zij als vertegenwoordiger van de overheid zijn handtekening te zetten. In de praktijk doet een ambtenaar van de burgerlijke stand echter iets heel anders: hij trekt z'n toga of zondagse pak aan en houdt een olijke of stichtelijke toespraak. Veel paren vinden dat leuk.

,,Onder die omstandigheden kan ik mij voorstellen dat een ambtenaar zegt: `Dat is tegen mijn geweten. Verwacht van mij geen toeters of bellen, alleen het hoogstnoodzakelijke. Als u meer wilt, moet u bij mijn collega zijn.' Als we dát met elkaar zouden afspreken, zou er geen probleem zijn. Maar dat gebeurt niet. Zo'n ambtenaar stapt naar de Commissie Gelijke Behandeling en de rechter. Die instanties weigeren vervolgens een uitspraak te doen over het principe. Ze brengen het probleem terug tot een werkverhouding.''

Rechtvaardigt zo'n kwestie het bestaansrecht van de Gay Krant?

,,Het is een belangrijke kwestie, maar niet de enige. Wat te denken van de eerste golf openlijk homoseksuele bejaarden die eraan zit te komen? Daar heeft niemand op gerekend. En hoe moet het met al die allochtone homoseksuelen en lesbiennes die niet voor hun geaardheid uit durven komen? Ik heb te veel Marokkaanse en Turkse jongens in de prostitutie zien belanden, omdat ze door hun eigen familie werden uitgestoten en bij Nederlandse homo's niet welkom waren. En dan de eenwording van Europa: ook daar maak ik mij zorgen over. Nederland staat te boek als een liberaal land, maar wie garandeert dat we straks niet in rechten achteruitkachelen? Nieuwe lidstaten waar de invloed van de kerk traditiegetrouw groot is zullen landen waar de homorechten sterk verankerd zijn onder druk zetten hun wetgeving aan te passen – zeker na de pauselijke uitspraak dat homoseksuele verbintenissen geen wettelijke erkenning verdienen. En is het u ook wel eens opgevallen dat in al die jaren dat de Europese Unie met Turkije onderhandelt over mensenrechten, de liberale wetgeving voor homo's zelden aan de orde is geweest? Dat zijn allemaal zaken waar ik 15 jaar geleden geen rekening mee hield.''

De laatste jaren wierp u zich op als voorvechter van de Goede Zaak. U schreef een brief aan de paus na diens discriminatoire uitlatingen over de World Gay Pride in Rome, u ondernam actie tegen de import van computerspelletjes waarbij doorgedraaide postbodes homo's neerschieten en nu buigt u zich weer over ontuchtaffaires. Bent u zo'n weldoener?

,,Zo voel ik dat helemaal niet. Ik ben gewoon iemand die graag taboes doorbreekt en tegen onrecht vecht – alle vormen van onrecht, niet alleen onrecht jegens homo's. Waar dat vandaan komt? Misschien heeft het met mijn opvoeding te maken, met de liefde die ik van huis uit heb meegekregen. Ik heb nog steeds het idee dat er hele gelukkige mensen in mijn familie rondliepen. Kan me ook nauwelijks een ouderlijke ruzie voor de geest halen. Als ik aan mijn grootouders denk, denk ik aan die keer dat ik de keuken binnenliep en ze samen zag zitten bij het fornuis. Zij bij hem op schoot, twee hoogbejaarde tortelduifjes. Het was echte liefde, die ik anderen ook toewens.

,,Misschien heeft mijn kruistocht tegen onrechtvaardigheid de afgelopen jaren meer urgentie gekregen door mijn ziekte. Vier jaar geleden werd er darmkanker bij mij geconstateerd en sindsdien kan ik hoofdzaken wat beter van bijzaken scheiden. Die hoofdzaken eisen al mijn aandacht op, zeker nu de kanker bedwongen lijkt. Ik wil er het beste van maken in de tijd die mij hier op aarde rest.''

Toch zijn er ook momenten geweest dat u zich opvallend stil hield. Zo tekende u geen protest aan tegen de uitspraak van de Rotterdamse imam El Moumni dat homoseksualiteit `een ziekte' is. Sterker nog: u zei te hopen dat hij niet werd veroordeeld. Waarom?

,,El Moumni heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid. Dankzij zijn uitspraken is het debat over homoseksualiteit binnen de moslimgemeenschap op gang gekomen. Verscheidene imams hebben sindsdien gepleit voor een tolerantere omgang met homoseksuelen. Er werden islamitische werkgroepen voor homo's in het leven geroepen en islamitische ambtenaren in Den Haag riepen opeens: dat probleem moeten wij tackelen. Je ziet het ook aan de Gay Pride: daar vaart sinds enkele jaren een boot met islamitische homo's mee. Dat was tot voor kort ondenkbaar.''

U zei destijds: de schikking van grondrechten is een zaak van de Eerste en Tweede Kamer. Die moeten maar uitvechten wat zwaarder weegt: godsdienstvrijheid of het antidiscriminatiebeginsel. Zo op het eerste oog lijkt daar weinig van terechtgekomen.

,,Daar ben ik het niet mee eens. De vrijheid van godsdienst en de antidiscriminatiebepaling komen voortdurend terug in debatten. Misschien niet expliciet, maar wel tussen de regels door. Bijna alle politieke partijen hebben moslims in de Tweede Kamer die deze onderwerpen in de peiling houden. Een voorbeeld? Vorige week heb ik met het PvdA-Kamerlid Khadija Arib een paar homokroegen in Amsterdam bezocht. Ze wilde meer over het thema `homoseksualiteit' weten en toen heb ik haar voorgesteld een kroegentocht te maken. En raadt u eens wat? In het befaamde Casa Maria zat een Marokkaanse nicht die haar meteen herkende. `Mevrouw Aríb', riep hij, `dat ik ú hier nog eens ontmoet!' Ze hebben die middag lang met elkaar staan praten, over zijn coming out, over de reactie van zijn ouders. Ik weet zéker dat mevrouw Arib nu door een andere bril kijkt.''