Opbouw AOW in het buitenland wordt moeilijker

Het wordt voor werknemers die door een Nederlandse werkgever in het buitenland zijn gedetacheerd moeilijker om in Nederland sociaal verzekerd te blijven. Dat is het gevolg van een uitspraak die de Hoge Raad op 11 juli heeft gedaan. De Sociale Verzekeringsbank, die detacheringsvergunningen verstrekt, is ,,verbaasd'' over het arrest van de Hoge Raad en stelt dat het arrest tegen het Europese beginsel van het vrije verkeer van personen ingaat.

De Hoge Raad wees op 11 juli arrest in een zaak die een in Duitsland werkzame Nederlander had aangespannen tegen de Belastingdienst. De man was door zijn Nederlandse werkgever bij een Duitse onderneming gedetacheerd en verhuisde naar Duitsland, waarna hij weigerde nog langer de Nederlandse premies volksverzekeringen te betalen. Volgens de fiscus was de man in Nederland premieplichtig omdat hij gedetacheerd was door een Nederlandse werkgever. De Hoge Raad stelde de man in het gelijk, omdat hij niet meer in Nederland woonde, wat volgens de Hoge Raad een vereiste is om volgens EU-recht in Nederland verzekerd te blijven.

Volgens de Sociale Verzekeringsbank (SVB) betekent het arrest een grote verandering. ,,Tot nu toe gold als eis voor het in Nederland sociaal verzekerd blijven dat de detachering niet langer dan vijf jaar zou duren'', zegt SVB-jurist S. Geenen. De Hoge Raad heeft daar nu het criterium van de woonplaats aan toegevoegd.'' Volgens Geenen wijkt Nederland met deze uitspraak af van de regels die in andere EU-lidstaten gelden.

KPMG Meijburg Expatriate Services, gespecialiseerd in internationale detachering, zegt ,,volkomen verrast'' te zijn door het arrest. Volgens L. Smit, juridisch adviseur bij KPMG, wordt een detachering in het buitenland hierdoor zowel voor bedrijven als werknemers ,,ingewikkelder en onaantrekkelijker''. Smit: ,,Mensen die enkele jaren in het buitenland werken, krijgen te maken met een versnipperd AOW-pensioen, verspreid over verschillende landen. Het is bovendien veel werk om dat allemaal uit te zoeken.'' Daarnaast kan volgens Smit arbeidsongeschikt raken in sommige landen extra vervelende gevolgen hebben, bijvoorbeeld omdat de uitkering daar lager is. Smit verwacht, evenals Geenen, dat bedrijven en werknemers ,,terughoudender'' zullen worden met detachering in het buitenland.

De SVB vindt het arrest ,,onvoldoende gemotiveerd'' en vraagt zich af of de Hoge Raad wel de implicaties voor het vrije personenverkeer heeft doorzien. Geenen sluit niet uit dat de Hoge Raad de uitspraak alsnog beperkt uitlegt. Ook kan de Administratieve Commissie, een Europese instantie die zich bezighoudt met rechtspraak en Europese wetgeving, de Europese Commissie op het arrest wijzen. Dat kan leiden tot een klachtenprocedure.