Grieken huiveren een jaar voor `hun' Zomerspelen

Iets meer dan een jaar scheidt de Grieken van de Olympische Spelen, die op 13 augustus 2004 in Athene beginnen. Als de Grieken daaraan denken wisselen voorpret en huiver elkaar af.

De inwoners van Athene zijn niet meer zo blijmoedig gestemd bij het vooruitzicht van de Olympische Spelen in 2004. Bijna hun hele stad is opgebroken, of zal dit de komende maanden worden. Dit in het kader van een facelift zonder precedent. Overal, ook in de vele voorsteden, worden leidingen aangelegd, tegels vernieuwd, of rails ingevoegd voor de Tram (spreek uit tram) die volgend jaar moet gaan rijden. Winkels in het `historische centrum' zagen de laatste maanden hun inkomsten met tachtig procent teruglopen, als men de eigenaars mag geloven, omdat ze praktisch onbereikbaar waren geworden.

Maar boze geluiden komen er ook uit de rest van het land, juist omdat men zich daar niet betrokken voelt bij deze Spelen. ,,Alles, behalve wat voorwedstrijden bij het voetbal, gaat naar Athene.'' Bewoners van de noordwestelijke provincie Epirus konden hun leedvermaak niet verbergen toen deze week de proef voor het roeien bij Marathon grotendeels mislukte door de harde wind. ,,Dat zou op ons meer van Jannina niet zijn gebeurd.'' Bij deze geluiden voegden zich ook nog de klacht van de burgemeester van Olympia, 230 kilometer westelijk van Athene, ,,dat er in zijn gemeente waar in de Oudheid alles gebeurde, niets op het programma staat.''

Terug naar Athene, waar het niet ontbreekt aan burgers die zich afvragen waarom werkelijk alles bij de facelift moet worden betrokken. Dat aardige pleintje in de Plaka, waarom moeten daar de traditionele winkeltjes weg als zijnde `te armelijk'? Mensen die komen met het bericht dat het ,,in Peking in 2008 allemaal nog veel rigoureuzer wordt'', brengen slechts schrale troost.

En dan zijn er nog de ecologen, die zwaar teleurgesteld zijn over de mate waarin milieufactoren in aanmerking zijn genomen en die Sydney en de Winterspelen van Lillehammer (1994) ten voorbeeld stellen. ,,Sydney krijgt een zes, Athene een één'', zegt Nikos Charalamvidis, de directeur van Greenpeace in Griekenland.

In het olympisch dorp, waarover men overigens ook veel goeds hoort en dat voor ligt op schema, heeft men alle kansen voorbij laten gaan voor het gebruik van zonne-energie, non-toxy-bouwmaterialen en recycling, klaagt Charalamvidis. Beloften over de aanplant van tienduizenden bomen en struiken moeten nog waar worden gemaakt. Velen vragen zich daarentegen af of het nodig is, duizenden dennen langs de marathonroute te kappen, omdat deze weg voor het verkeer moet worden verbreed. Waar blijft dan de schaduw voor de lopers?

Zuiver technisch gaat het allemaal best aardig, en veel projecten waarover men zich zorgen maakte, bieden nu geen problemen meer. Zoals het te bouwen voetbalstadion aan de kust van Neo Faliron, waarover de Zwitserse coördinator Dennis Oswald zich het hoofd brak. Het ligt nu 23 dagen voor op schema. Overigens wordt er bij nader inzien niet de finale voor mannenteams gehouden, maar die voor vrouwen.

Die voor mannen komt om negen uur 's ochtends in het reeds bestaande Olympisch Stadion, dat van de beroemde Spaanse architect Kalatrava nog een futuristische dakbedekking moet krijgen. Aan de restauratie van het eerste Olympische Stadion van 1896, dat geheel van marmer is, wordt hard gewerkt. Men is reeds zo ver dat daar dezer dagen de boogschutters kunnen aantreden.

Oswald, die geregeld de Griekse hoofdstad bezoekt, maakt er geen geheim van dat zijn voornaamste zorg nu uitgaat naar het transport, dat ook in Atlanta en in Sidney het voornaamste hoofdbreken opleverde. Die Tram zal er wel komen, maar het totaal chaotische taxigebeuren, kan dat binnen één jaar worden gesaneerd? Waarschijnlijk zullen rigoureuze maatregelen moeten worden genomen om het `gewone' autoverkeer lam te leggen, zoals dezer dagen al bij de experimentele wielerwedstrijden zal blijken.

Een ander heikel punt is nog steeds dat van de verblijfsfaciliteiten. De beddencapaciteit is bepaald niet toereikend, het project van inschakeling van particulieren verloopt moeizaam omdat maar weinig inwoners uit Athene genoegen zullen nemen met de aangeboden vergoeding voor het zeventien dagen verhuren van hun huis aan een vreemde (100 euro per dag). Twaalf grote cruiseschepen in de haven van Piraeus zullen voor respijt moeten zorgen, plus een dertiende, de Queen Mary 2 (grootste ter wereld) voor vijfduizend vips. De gastvrijheid wordt nog bemoeilijkt doordat men eigenlijk pas in de herfst, wanneer de kaartverkoop voorbij is, enig idee zal hebben hoeveel gasten er zijn te verwachten.

Overal wordt nu dag en nacht doorgewerkt, ook aan het Mediadorp, hoewel de Raad van State de aanleg daarvan onwettig heeft verklaard een ontwikkeling die door de rechtse oppositie wordt geridiculiseerd. Te langzaam gaat het nog op het terrein van het oude vliegveld, waar de basket- en handbalproefwedstrijden moesten worden uitgesteld, en in de voorstad Nea Liósia waar de bouw van het worstelstadion is vertraagd. Maar de strenge Oswald horen we daar niet meer over.

Op financieel gebied zijn er nog geen grote problemen, al zal het budget dat de regering beschikbaar heeft 4,6 miljard euro waarschijnlijk moeten worden aangevuld. Met belastinggeld, maar ook met gelden uit de EU als die de infrastructuur op langere termijn ten goede komen. Het Organisatorisch Comité 2004 onder de `ijzeren dame' Janna Angelopóulou beschikt over bijna twee miljard euro, afkomstig van overheid en sponsoren, van kaartverkoop en uitzendrechten, en van verkoop van reclameprodukten.

De grootste post op de begroting (650 miljard euro) vormt de beveiliging, inclusief de opleiding daartoe, van 40.000 man politie en militair personeel. In maart reserveerde de regering, met zes maanden vertraging, 176 miljard euro voor de inschakeling van het Amerikaanse consortium SAIC, dat bij de Winterspelen in Salt Lake City reeds ervaring had opgedaan. Hierbij doet zich juist de laatste dagen een complicatie voor, die wellicht een van de ernstigste wordt op de weg naar de Spelen. Voor de telecommunicatie had Siemens, dat deel uitmaakt van SAIC, het Finse bedrijf Nokia uitgenodigd. Maar dit blijkt nog altijd te weigeren, zijn handtekening te zetten. In arren moede moet men nu voor de `mobieltjes' terugvallen op het Griekse staatsbedrijf OTE, dat niet tot het consortium behoort.