Godvergeten goed

De Achterpagina is deze zomer op zoek naar extremen. Vandaag de leukste thuis: cabaretier en liedjesschrijver Hans Dorrestijn (63).

,,Ik ben alleen, eenzaam en wanhopig. Dat zie je terug in mijn werk. Dat gaat over zielige, wanhopige dingen. Daaraan ontbreekt de levensvreugde. Dat hoort niet bij mij op het podium, wel in mijn gewone leven. Ik kan van kleine dingen geweldig genieten. Zo rijd ik op mijn snorfiets door de omgeving om vogels te bekijken. Deze winter zag ik voor het eerst echt goed de keep, een vinkje met een búítengewoon leuk stippeltjes- en streepjespatroon. Als ik die in de kijker krijg, klopt mijn hart! Dan kan ik een hele dag volkomen gelukkig zijn, dat verwacht niemand van mij. Dat enthousiasme heb ik voor plantjes, voor vogeltjes, ik vis graag. Ik speel elke dag piano, met ontzettend veel plezier. Maar er gaat ook geen dag voorbij of ik smeek God om mij weg te nemen, omdat ik het bestaan echt héél zwaar vind.

,,Doodsbang ben ik, het woord plankenkoorts is slecht uitgedrukt. Als ik sta te zuchten in de coulissen houdt Martin van Dijk, mijn pianist, me even vast en dan valt het erg mee. Het scheelt mij ontzettend veel levensvreugde, optreden met z'n tweeën. Ik snap niet hoe ik dat overleefd heb, in mijn eentje. Maar ik bleef liedjes schrijven. En dan begon het gesodemieter weer, want je wilt die liedjes ook laten horen. Dáárom bleef ik optreden. Niet omdat ik zo leuk op de planken ben.

,,Heel lang heeft het er naar uitgezien dat ik de loser was van mijn cabaretgeneratie: Freek de Jonge, Paul van Vliet, Gerard Cox. Ik kreeg geen poot aan de grond. Maar de cabaretiers van nu, Hans Teeuwen, Sanne Wallis de Vries, Jeroen van Merwijk, zijn allemaal dolle bewonderaars. Ik zat laatst in het tv-programa Dit was het nieuws en het publiek lachte zich kapot. Het brulde, geloei! Ik vertelde over het nachtelijk vangen van een kip en ik merkte dat ik dat godvergeten goed kan. Dat effect is wonderbaarlijk. Daar leef ik voor.

,,Ik vind Tineke Schouten een van de grootste comédiennes die we hebben. Ze is rauw, recht voor z'n raap, Utrechts plat. Deze vrouw is echt groots. Een voorstelling van haar is verrukkelijk. En Youp van 't Hek, dat is een buitengewoon knap vakman. Die kan zulke goede conferences geven, alleen mijn liedjes zijn beter. Ik ben subtieler. Hij moet cliché-achtige dingetjes van stal halen om een sfeervol liedje te maken. Mijn liedjes zijn intelligenter, niet zo gemakzuchtig. Ik vind het heerlijk om een nummer te doen waarvan ze denken: o God, wat vreselijk! Hij moet niet verder gaan. Ja, hij gaat door! O wat erg! Intellectueel sarren. Dat moet ook wel, anders word ik te zielig. Ik wil absoluut niet een soft kunstenaartje zijn. Ze moeten weten dat ik ook tanden heb.

,,Ik kom vaak ongeloofwaardig over op mensen. Ze denken: die man heeft alles mee. Hij heeft succes, wat heeft hij te zeuren? Hij verzint het allemaal. Dat is niet zo. Ik kan me voorstellen dat mensen denken dat ik koketteer met mijn leed en ellende. Maar als ik iets verschrikkelijks toch leuk weet te vertellen, dan heeft dat niets met koketteren te maken, maar met het kneden van het materiaal. Dat is vakmanschap en overtuigingskracht.

,,Mensen komen lachend naar me toe: meneer Dorrestijn, wat was het toch allemaal weer treurig. En ze vertellen de volgende dag: ik ben bij iemand geweest, die was zó somber. Die vergeten erbij te vertellen dat ze zich kapot gelachen hebben! Ja, dan win ik nooit. Ze vergeten het gewoon.

,,Ik ben al makkelijk de leukste hier in de buurt. Maar praten met mensen die écht geestig zijn, dat vind ik het heerlijkste wat er is. Voor mezelf is lachen ook geweldig, daar knap ik helemaal van op. Ik hoef niet per se de geestigste te zijn.''

Voorgaande afleveringen in deze serie zijn te lezen op www.nrc.nl/extreem

    • Peter Leijten