Veelzijdig papier

Papier komt er in de beeldende kunst bekaaid vanaf. Natuurlijk, als drager van tekening of aquarel doet het al sinds de oude Egyptenaren dienst. Maar als grondstof voor sculptuur, sierraad of installatie heeft papier het altijd moeten afleggen tegen edelmetaal, hout en steen. De negentien kunstenaars die momenteel in galerie Help U Zelven exposeren, halen het materiaal uit de knutselhoek en zorgen voor overtuigend eerherstel. Het papier is gescheurd, behamerd, borduurd, bedrukt en gestapeld. Er is papier gemengd met turf, textiel en metaal. En het formaat gaat van een intiem plastiek tot installaties die ettelijke vierkante meters beslaan.

Een gerenommeerd kunstenaar als Frans Megens speelt bewust met de geschiedenis van het materiaal. In De ongeschreven Brief, een serie tegeltjes van flinterdun Japans papier, keren telkens kruisjes terug, een verwijzing naar de `telegramstijl-zoen' onderaan een brief of het teken waarmee analfabeten ondertekenen. De kruisjes zijn gemaakt van snippers of propjes, de stille getuigen van de frustratie die iedere briefschrijver kent.

Andere exposanten kiezen voor puur materiaalonderzoek. Met haar ragfijne, sluierachtige wandobjecten van aan elkaar gestikte snippers zit Christa Brink aan de grens van het stoffelijke. Het papier hangt hier letterlijk aan een laatste draadje.

Aan de andere kant van het spectrum staat het werk van Mirjan Koldeweij. Zij stapelt behangpapier tot op natuursteen gelijkende blokken die qua robuustheid niet onderdoen voor het metaal en hout waarmee ze gecombineerd worden. Soms is het papier als zodanig herkenbaar. Zoals in de colliers van Gerri Raap, die zijn gemaakt van gevouwen bladzijden uit een telefoonboek of confetti en doen denken aan het werk van de afwezige papierveteraan Nel Linssen.

Het gros van de papieren kunstwerken is te zien in de galerie, die afgelopen jaar de Winterswijkse cultuurprijs kreeg voor de aandacht die ze besteedt aan dit soort randgebieden van de beeldende kunst. De rest is te zien op locaties verspreid door de stad. Daarbij zijn werk en omgeving goed op elkaar afgestemd. In de bibliotheek is de stap van krant en boek naar de contactadvertenties met borduursels van Hannelieke van de Beek bijna vanzelfsprekend. Hetzelfde geldt voor Yvonne Halfens' boekobjecten, die als geblakerde en vermolmde literaire ruïnes in de vitrine van de boekhandel liggen. Maar groter is de verrassing bij de stoeltjes met zittingen van kleurig geschept papier en wandkleden van losgeweven strengen papiervezel in de etalage van een meubelzaak. Hier eist het materiaal zijn plaats op tussen hout en leer. En toont het zijn kracht.

Papier in Winterswijk. T/m 27 sept in Galerie Help U Zelven, Wilhelminastraat 9, en andere locaties in Winterswijk. Wo t/m za 12-17u.