Tim Pears beschrijft hoe het mis gaat met de genen

Op het eerste gezicht lijkt de nieuwe roman van Tim Pears een pamflet in fictievorm. Want de titel klinkt als een oproep: Wake Up (een uitroepteken ontbreekt nog net), en het verhaal gaat over de gevolgen van doorgeschoten genetische experimenten.

De opzet is smaller dan van zijn eerdere, door de BBC verfilmde roman In a Land of Plenty waarin hij de naoorlogse Britse maatschappij aan de hand van drie generaties portretteert. Hoewel ook deze roman het leven van drie generaties beschrijft, draait het hier vooral om morele dilemma's die door de voortschrijdende wetenschap zijn ontstaan.

Wake Up is een bekwaam opgebouwd psychologisch portret van John Sharpe, wetenschapper bij Spudnik, een succesvol bedrijf dat hij samen met zijn broer leidt. Er worden aardappels verbouwd met behulp van genetische manipulatie. Bij de eerste proeven zijn twee mensen overleden en dat incident is aanleiding voor bezinning. Het grootste deel van het verhaal bestaat uit de herinneringen en overwegingen die Sharpe heeft terwijl hij de hele dag rondjes rijdt op de ringweg.

Uit de flashbacks ontstaat het beeld van de mensen rondom John Sharpe, zoals de sullige vader die zijn hele leven heeft gewijd aan één groentestalletje waar het altijd stonk. Vader gooide zijn handelswaar namelijk niet weg maar bood het steeds erger rottende fruit voor steeds lagere prijzen te koop aan. Inmiddels is John getrouwd en heeft hij een zoon die er overigens voor zorgt dat hij niet langer dan drie uur achter elkaar slaapt. Het gevolg daarvan is een wat wazige logica en een associatieve manier van vertellen die ertoe leiden dat je als lezer regelmatig door plotwendingen wordt verrast, tot op de laatste bladzijde.

`Iedereen eet en wij verkopen voedsel. Dat kan niet fout gaan', verkondigt de zakelijke broer. Wake Up beschrijft wat er gebeurt als het wel mis gaat, wanneer de mensen de ogen sluiten voor de consequenties van hun handelen. Pears heeft die moraal gelukkig verpakt in een bij vlagen spectaculair plot.

Tim Pears: Wake Up.

Bloomsbury, 227 blz. €11,–