Ontvoerde Erkel: betaal snel losgeld

Een medewerker van de Russische geheime dienst, de FSB, heeft medio juni een video met beelden van Arjan Erkel bij de Nederlandse ambassade in Moskou bezorgd. Op de video vraagt de gezond ogende, maar gespannen hulpverlener in het Russisch om voor het eind van de maand aan de eisen van de ontvoerders om losgeld te betalen tegemoet te komen.

Erkel, coördinator van Artsen zonder Grenzen in de Russische deelrepbliek Dagestan, werd op 12 augustus 2002, dinsdag precies een jaar geleden, ontvoerd in een buitenwijk van de hoofdstad Machatsjkala. Hij werd op dat moment gevolgd door twee FSB-agenten. Zij grepen niet in, noch volgden ze de ontvoerders.

De krant Novaja Gazeta speculeert derhalve dat de FSB de hand heeft in de ontvoering. Artsen zonder Grenzen is impopulair bij de Russische autoriteiten wegens de scherpe kritiek op schendingen van de mensenrechten in en rond Tsjetsjenië. De ontvoering van Erkel zou volgens deze theorie AzG dwingen de werkzaamheden in de Kaukasus terug te schroeven en terughoudend te zijn met kritiek. Arjan Erkel deed vlak voor zijn verdwijning bovendien enkele dingen die verdacht waren in de ogen van de lokale Russische overheid. Zo dineerde hij in Machatsjkala met twee Amerikaanse diplomaten, verbonden aan de militaire sectie van de ambassade in Moskou. Het duo was in Machatsjkala om Russische vlootoefeningen in de Kaspische Zee te observeren.

Na maanden stilte ontving het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag in maart twee foto's van Arjan Erkel in gevangenschap. Op één ervan houdt hij een recente Russische krant omhoog. De foto's gingen vergezeld van twee brieven van Erkel, de één aan zijn familie, de tweede aan Artsen zonder Grenzen. Buitenlandse Zaken nodigde de familie Erkel uit voor spoedoverleg. Vader Dick en broer Diederik bevonden zich op dat moment in Moskou en stonden op het punt naar Dagestan te reizen om voor Arjans vrijlating te pleiten. [Vervolg Erkel: pagina 4]

ERKEL

Ontvoerde Erkel oogt op video redelijk gezond

[Vervolg van pagina 1] Eind mei vroeg premier Balkenende tijdens de EU-Russische top in St. Petersburg president Poetin zich in te zetten voor Arjan Erkel. De FSB, die negen maanden lang taal nog teken van Erkel had vernomen, bleek opeens snel in staat resultaat te boeken. Medio juni bezorgde een medewerker een videoband bij de Nederlandse ambassade in Moskou. De FSB zou die tape van een contact binnen het criminele Tsjetsjeense circuit hebben gekregen. Erkel oogt op de video redelijk gezond, zijn bruine onderarmen wijzen erop dat hij niet continu in een donkere kuil of kelder zit opgesloten. Hij dringt er in het Russisch op aan de eisen van de ontvoerders in te willigen. Volgens iemand die de videoband heeft gezien, zegt hij dat ,,deze zaak opgelost moet zijn voor het eind van de maand''. Sindsdien hebben de ontvoerders zich niet met eisen gemeld. Vader Dick Erkel zegt vandaag blij te zijn met de videotape, maar maant tot voorzichtigheid. De tape bevat geen aanwijzing over de datum waarop hij is opgenomen.

Mocht er een eis tot losgeld komen, dan is het de vraag wie betaalt. Zowel Buitenlandse Zaken als Artsen zonder Grenzen staat formeel op het standpunt dat ze onder geen enkele omstandigheid losgeld betalen. Geen van beide partijen wil commentaar geven op de inhoud van de videotape.