Kelly, hard en mysterieus

Afgelopen woensdag werd de Britse viroloog en wapendeskundige David Kelly begraven. Maandag begint Lord Hutton zijn pogingen om te achterhalen wat Kelly tot zijn zelfmoord bracht en hoe zuiver of onzuiver de rollen waren van de BBC, van het ministerie van Defensie en misschien zelfs van de Labour-partij. Nog na Kelly's dood presteerde een woordvoerder van Blair het hem een `Walter Mitty' te noemen, een man die ervan droomde een held te zijn.

Vanavond reconstrueert Netwerk Kelly's leven aan de hand van filmfragmenten en korte interviews met vrienden en collega's. Het is een wat ronkend filmpje geworden, dat weinig nieuws oplevert. Toch loont het de moeite om te kijken, al was het om nog eens te zien hoe Kelly op 15 juli, twee dagen voor zijn dood, in een Lagerhuiscommissie werd afgebekt door de Labour-leden, in het bijzonder door het moeizaam Engels sprekende lid Andrew Mackinlay. Of om nog eens te horen hoe hij werd vernederd door het ministerie van Defensie dat hem, nadat hij spontaan had gemeld met de BBC te hebben gesproken, op 9 juli schriftelijk liet weten dat zijn gedrag `well below the standards expected' was, maar dat geen disciplinaire maatregelen zouden volgen. En vervolgens op een ongehoord laffe wijze zijn naam liet uitlekken.

Voor het Nederlandse publiek is nog het interessantst dat Kelly zich in 1999 bekeerde tot het Baha'i-geloof, een soort afsplitsing van de islam die in Iran onstond. Het werpt een nieuw licht op de ogenschijnlijk zo rationele, vastberaden en goed geordende man die een paar uur voor zijn dood nog alle openstaande e-mails beantwoordde. Ex-UNSCOM-collega en ex-kolonel Terry Taylor noemt hem met enige aarzeling toch impassive (onbewogen). Ook de Nederlandse UNSCOM- en UNMOVIC-inspecteur Jan Rozing toont zich eerder onder de indruk van Kelly's autoritaire optreden, hardheid en rechtlijnigheid dan van de veelgenoemde integriteit en hoffelijkheid.

Van belang is dat zijn vrienden niet de indruk hadden dat Kelly ontevreden was over het befaamde inlichtingenrapport (waarop hij via de BBC kritiek zou hebben geleverd), maar dat hij zich slechts ergerde aan de wijze waarop het werd gebruikt en geïnterpreteerd. Jammer genoeg weten ook die vrienden niet of de ergernis zich richtte op media of regering.

Netwerk, KRO, Ned.1, 20.30-20.58u.