Grizzlyberen in Montana liggen onder vuur

In de Amerikaanse staat Montana dreigen grizzlyberen te verdwijnen. Natuurbehoud is een hinderpaal voor het zakenleven

Als Al Gore had gewonnen in 2000 liepen er nu grizzlyberen in het Bitterroot National Forest. Maar George W. Bush werd president en een van zijn minder bekende beleidsdaden is geweest het plan af te schieten om vijf jaar lang jaarlijks vijf van deze beren uit Canada naar het Bitterroot-gebied te brengen om te zorgen dat de grizzlies niet uitsterven.

Brian Peck heeft beren op zijn T-shirt en beren in zijn hoofd, maar hij ziet geen beren op de weg. Met een lange ervaring als berenbioloog volgt hij op de voet wat de federale berenbewakers doen in de natuurgebieden van de noordwestelijke staat Montana. Niet genoeg, en het is op presidentieel bevel. De gouverneur van Idaho wilde er niet aan en de regering gaf daar graag aan toe.

De discussie over herleving van de beer is hevig in deze bosrijke streken tussen het Yellowstone Park en de grens met Idaho. Voorstanders van een gezonde berenbevolking in de wouden van de Canadese grens zuidwaarts tot voorbij Wyoming, Colorado en Utah, zien het streven naar overleven van de zwarte beer en vooral de grizzlybeer als een opdracht uit de Wet Bedreigde Diersoorten.

Vertegenwoordigers van de klassieke delfstof-beroepen, hout, steenkool, mineralen, plus conservatieve pensioen-immigranten moeten niks hebben van meer beren, constateert Peck. ,,Zij zien dat als een beletsel voor de manier waarop zij in het Westen hun zaken plegen aan te pakken. De afwijzende houding is ook een reactie op het succes van eerdere milieuwetten.''

De beer is het icoon van Yellowstone, Amerika's eerste natuurpark. Iedereen wil wel met een toeristenpet op worden gefotografeerd naast een kartonnen grizzlybeer, constateert Peck. Maar natuurbehoud is een Democratisch begrip geworden sinds president Reagan. Voor die tijd was het iets voor alle partijen. Nu is natuurbehoud een hinderpaal voor het zakenleven. Peck: ,,Veel mensen zijn ook gewoon bang voor beren.''

Beren zijn steeds meer onder vuur komen te liggen in de `banen of milieu'-discussie. Uit enquêtes bleek dat de bevolking van Montana en Idaho in overgrote meerderheid best meer beren in de wouden wilde, maar Bush' minister van Binnenlandse Zaken, Gale Norton, zei dat zij het plan niet wilde doordrukken 'tegen de wil van de mensen ter plekke'. Daarmee bedoelde zij de lokale politici, die tegen waren en zijn.

Wayne Kasworm is de man die voor de federale Visserij- en Wilddienst de beren in de gaten moet houden. Hij is zo'n bioloog die met engelengeduld beren probeert te vangen (pijnloos, met een lus) en ze dan een halsband met zendertje ombindt, en vervolgens iedere week uren met een vliegtuigje over de oerwouden zoemt om te kijken en te luisteren waar Grandma en DJ zijn gebleven.

Het bijhouden van de burgerlijke stand van de grizzlyberen is een betrekkelijk zorgelijk karweitje. Het gaat niet goed met hen, en van de bij wijze van compromis uit British Columbia eenmalig ingevlogen vier damesberen is er hoogstens één nog in leven. Dat vermoedt Brian Peck althans. Wayne Kasworm van de US Fisheries and Wildlife Service heeft een wat optimistischer behandeling van de statistiek van de kleine getallen.

Hij is al blij dat er maar één terug naar Canada is gewandeld. Over het lot van de resterende drie tast hij nogal in het duister, al weet hij dat er in ieder geval één dood is. Terwijl Peck zich afvraagt óf er nog wel grizzlyberen in het Yaak River gebied lopen, rapporteert Kasworm dat het er misschien vijftien zijn maar dat is wel de bovengrens.

,,We moeten zorgen dat we de bevolking vergroten, afgezien van normale voortplanting'', zegt Kasworm. Nu zijn plan om 25 beren te laten immigreren is geblokkeerd, heeft hij tijdelijk geen ander instrument dan de hoop op betere tijden. De habitat van de beren wordt steeds kleiner, onrustiger en stadser. Dat is precies waar zij niet wel bij varen.

De federale bioloog Kasworm hoopt dat elders grond zal worden gekocht die exclusief aan de beren wordt toebedeeld. Hij hoopt dat zo'n voorstel het haalt in de lokale politiek. Hoeveel weerstand zijn gematigde beervriendelijkheid al oplevert blijkt als de gelaarsde man aan het volgende tafeltje in het casino waar wij ijsthee drinken opstaat. ,,Grizzlyberen zijn ook niet erg lekker om te eten'', sneert hij in het voorbijgaan.

Kasworm, vriendelijk: ,,De mensen zijn bang voor hun inkomen en dat van de bevolking. Het zijn moeilijke tijden. Je kan je afvragen wat de werkelijke gevolgen zijn voor de lokale bevolking van een iets gezondere berenstand. In deze regionen is niemand gewond geraakt door een grizzlybeer, en hoogstens één of twee keer een beetje verwond door een zwarte beer.''

Peck, die voor de Sierra Club en andere organisaties de beren volgt, zegt dat Kasworms optimisme onhoudbaar is. Terwijl er verschillende dode beren zijn gevonden (ook door mensenhand) zijn er weinig geboortes geweest. Daarmee is een constante bevolking van tegen de veertig ondenkbaar. ,,Zet er beren bij'', is zijn welgemeende raad. ,,Anders is het einde van de grizzlybeer in deze streek een bijna-zekerheid.''

Dit is het vierde artikel van een korte serie over de strijd om Amerika's Westen. De vorige stonden op 2, 4 en 6 augustus in de krant.