Geen Wilhelmus

Zonder het te weten had Nederland ruim dertig jaar lang geen officieel volkslied. Dat was in de eerste drie decennia van de vorige eeuw. Tot in 1932, toen wat ambtenaren deze opvallende ontdekking deden. Ze waarschuwden de regering, die op 10 mei dat jaar meteen vastlegde dat het Wilhelmus de hymne was en niets anders. Maar daar trok de KNVB zich nog niets van aan op 7 mei 1933 en liet doodleuk `Wien Neerlands Bloed' klinken voor de interland tegen België. Wat de bond een stevige uitbrander opleverde na toch al een vervelende wedstrijd die met 1-2 was verloren. Alhoewel: het was niet de bond die ter verantwoording werd geroepen, maar het complete volk.

De verwarring over wat we met zijn allen moesten zingen in dit land bij plechtigheden begon in 1898, toen Wilhelmina werd beëdigd als de nieuwe koningin. Ze had een persoonlijke afkeer van het lied dat bij haar mannelijke voorgangers zo populair was. De Willems gingen voor `Wien Neerlands bloed in d'adren vloeit. Van vreemde smetten vrij.' De tekst hiervan was geschreven door drogist en verfhandelaar H. Tollens, de melodie kwam van muziekpedagoog J.W. Wilms. Dit lied was in 1816 aangewezen na een prijsvraag voor een nieuwe hymne nadat de Fransen er definitief uit waren gegooid en Willem I weer voet had gezet op een Nederlands strand. Als hij zong dat hij van vreemde smetten vrij was, was dat een leugen, want zoals zoveel Oranjes stroomden er liters Duits bloed door d'adren.

Maar Wilhelmina had dus een andere smaak en wilde het geuzenlied Wilhelmus horen toen ze werd gekroond. Aldus geschiedde en daarmee keerde dit lied na een lange tijd terug als officieel volkslied. Helaas vergaten de toenmalige bestuurders dit goed vast te leggen in het wetboek en duurde het 34 jaren voor genoemde ambtenaren ongetwijfeld wat bleek wegtrokken toen ze ontdekten wat het land al zo lang had gemist.

Wat de organisatoren van die interland in 1933 deden, is onbekend, maar ze zullen zich vast niet hebben beziggehouden met zoiets triviaals als een kabinetsbesluit. De elf van Oranje stonden in het Olympisch Stadion klaar voor `Wien Neerlands Bloed'. Iemand die het Wilhelmus wilde horen, moest maar wat voor zichzelf uitneuriën. `Van hogerhand heeft men toen nogmaals het volk er op attent gemaakt dat het Wilhelmus ons nationale volkslied is', schreef Nic. Akkerman in een boek over de geschiedenis van Nederlands' hymne. Allemaal ellende dus die dag, want het was acht keer niks waarvoor de toeschouwers waren gekomen: eerst het verkeerde volkslied en dan een draak van een wedstrijd. `Heel het Nederlands Elftal speelde een slechte wedstrijd', stond in een verslag. 'Ook de Belgen gaven niet veel moois te zien, en daar het een half uur voor het einde nog ging gieten, bracht deze voetbaldag alleen maar narigheid aan de Hollanders.' Alle tijd voor het aanwezige volk om zich te bezinnen op de tekst van het Wilhelmus om te voorkomen dat de regering nog een keer boos op ze zou worden.

jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren