Argwaan en exclusiviteit

Het was er nooit van gekomen om naar een aflevering te kijken van De Tien, een programma van multitalent Reinout Oerlemans op RTL4. Hij speelt in op de onbedwingbare neiging van de mens om alles in rijtjes te vatten: hij maakt overal een Top 10 van, gisteren van de meest bijzondere tv-momenten uit de geschiedenis.

Waarom ga ik toch met zoveel argwaan voor de televisie zitten? Ongetwijfeld omdat het Oerlemans betreft, vroeger Arnie in de eerste jaren van Goede Tijden, Slechte Tijden, daarna licht ballerig presentator van verderlichte niemandalletjes, en tegenwoordig gewiekst producent van populaire programma's en bedenker van dito formats. Kan De Tien wel wat zijn?

Via de RTL-website mag de kijker stemmen op een groslijst van potentiële Top 10-onderwerpen. De keuze is dus allesbehalve representatief, maar vermoedelijk wel een afspiegeling van de voorkeuren van het RTL-publiek, dat trouwens door Oerlemans consequent wordt getutoyeerd. Of er met de uitkomst van de peiling wordt gemanipuleerd is niet na te gaan; nergens is er sprake van enige verantwoording. En wat zijn die tien meest bijzondere tv-momenten uit de geschiedenis dan wel? Hier zijn ze:

10. De vechtpartij in de AVRO-studio bij Karel van de Graaf; 9. De val van de Muur; 8. Seks in het Big Brotherhuis 7. De Elfstedentochtzege van Evert van Benthem in 1985; 6. Het huwelijk van Simon en Annette in Goede Tijden, Slechte Tijden; 5. De Beatles in Nederland; 4. De traan van Máxima; 3. De goal van Marco van Basten in de EK-finale van 1988; 2. Neil Armstrong als eerste mens op de maan; 1. De aanslag per vliegtuig op het World Trade Center, op 11 september 2001.

Eigenlijk geen gek lijstje. Alleen van de vrijscène in het Big Brotherhuis en van dat huwelijk in GTST betwijfel ik of ze ook bij een representatieve steekproef onder de hele bevolking in de Top 10 zouden zijn gekomen – laten we zeggen dat het typische onderwerpen van HMG-kijkers zijn.

Dan de uitwerking van die tien onderwerpen. Ik kan er niets aan doen, maar die viel ook al niet tegen. Over de Muur, de Elfstedentocht, de Beatles en de maanlanding waren redelijke filmpjes gemonteerd, niet wereldschokkend, maar adequaat en zonder fouten. Karel van de Graaf en Marco van Basten (,,Ik had zoiets van: ik kan 'm het beste maar een hijs geven'') kwamen kort aan het woord over respectievelijk de vechtpartij en de wereldgoal; niet erg creatief, maar acceptabel. Over de tranen van Máxima werd, in de Nieuwe Kerk, voormalig NOS-regisseur Rudolf Spoor geïnterviewd, altijd goed. Over de vrijscène bij Big Brother (,,de eerste echte real live seksscène op de tv'', hijgde Oerlemans) kregen we de onvermijdelijke soapgoeroe dr. Maarten Reesink te zien. Hij verkondigde de stelling dat dat gedoe onder het dekbed in het Big Brotherhuis ,,de eerste hang up van de normen en waarden-discussie in Nederland'' was; u begrijpt, we hebben hier met een wetenschapper van doen.

Helemaal niks te klagen dus over deze Top 10 van Oerlemans? Toch wel. Het programma zou een stuk draaglijker worden als iemand eens wat superlatieven uit de tekst van de presentator zou schrappen. ,,Straks een aangrijpende ontmoeting'' – zo werd een mooi gesprek met de twee Franse broers aangekondigd die de vliegtuigaanslagen op het WTC filmden. En later: ,,Bij wijze van hoge uitzondering had ik een exclusief gesprek.'' De ontmoeting tussen twee soapacteurs die ooit met hun huwelijk voor kijkcijferrecords van GTST zorgden bleek ook al ,,exclusief voor dit programma'' te zijn gearrangeerd.

Misschien wordt het minder erg als Oerlemans vanaf september de presentatie van een nieuwe serie Top 10-uitzendingen overdraagt aan Peter van der Vorst, de rustige royalty-specialist van RTL-Boulevard.

Tot die tijd zijn er nog een paar herhalingen. Volgende week, aldus Oerlemans, met ,,het meest unieke beeldmateriaal''.

Dit is de laatste bijdrage over televise in de afgelopen week van Ad van Liempt, o.a. eindredacteur van Andere tijden.