Uitspraak zonder achtergronden

Drie publieke actualiteitenrubrieken, rondtobbend met een ernstig gebrek aan interessant binnenlands nieuws – en niet één die zich gisteren waagde aan achtergronden bij de machtige armzwaai, waarmee een Haagse rechter een eind maakte aan het fotoverbod van de gemeente Wassenaar. Het is het dagelijkse dilemma van die programma's: hebben we iets toe te voegen aan wat de journaals brengen? En lopen we niet de kans dat alle andere rubrieken dat ook al doen? Soms is de uitkomst van die afweging dat ze alle drie niets doen, zoals gisteren. De beslissing van Twee vandaag, Netwerk en Nova om deze curieuze melange van royalty, bestuurlijk machtsmisbruik en journalistieke ethiek links te laten liggen mag verbazing wekken: er zit toch te veel vlees aan deze uitspraak om het nieuws alleen aan de journaals over te laten.

De aanpak van de nieuwsbulletins van NOS, RTL en SBS was in grote trekken gelijk. Overal mocht burgemeester Herman van den Muijsenberg van Wassenaar zijn teleurstelling uitspreken over het vonnis van rechter Paris. Overal ook mocht de secretaris van de journalistenvereniging Hans Verploeg zijn instemming betuigen. Vreemd eigenlijk: op de beelden was ook Elsevier-hoofdredacteur Arendo Joustra te zien, die daar kennelijk het Genootschap van Hoofdredacteuren vertegenwoordigde. Waarom zond niemand zijn ongetwijfeld pregnant geformuleerde reactie uit, al was het maar om van de anderen af te wijken?

Interessanter was het gebruik van beelden. Stem van Nederland van SBS was direct naar Wassenaar gereden en liet zijn camera de vensters van huize Eikenhorst afspeuren, waar zo te zien trouwens niemand thuis was. Het NOS Journaal was er ook, maar filmde vooral de bordjes `verboden te fotograferen'. RTL Nieuws koos een uitgesproken farizeïsche oplossing: het filmde fotografen die bezig waren huize Eikenhorst te fotograferen en liet het huis zelf buiten beeld.

Het Journaal maakte nog wel melding van een vergelijkbaar verbod in Staphorst, waar al sinds de jaren dertig mensen in klederdracht op weg naar de kerk niet mogen worden gefotografeerd. De VPRO-radio had daar de vorige dag trouwens al een aardig onderwerp over gebracht.

Geen van de journaals stelde gisteren de vraag aan de orde of het fotoverbod mogelijk op aandringen van hof of RVD tot stand was gekomen. Het ANP trok een mededeling van die strekking gistermiddag ijlings in. Toch is wel duidelijk dat burgemeester en wethouders van Wassenaar niet geheel op eigen houtje tot hun inperking van de vrijheid van nieuwsgaring waren gekomen. ,,Van de zijde van instanties die voor de bewaking van het koninklijk huis verantwoordelijk zijn, is daar om verzocht'', schreef staatsrechtdeskundige en ex-Kamerlid Peter Rehwinkel gisteren in de Volkskrant. Als dat klopt (hij had het uit de Wassenaarse gemeenteraadsstukken gehaald), is er een lid van de regering verantwoordelijk voor dat verzoek, en dus indirect ook deels voor de weggeblazen Wassenaarse maatregel.

Dat zijn toch allemaal interessante aspecten, waar de gemiddelde kijker van een actualiteitenrubriek wel meer over had willen horen. Peter Rehwinkel heeft ongetwijfeld de hele dag met zijn hand boven de telefoon gezeten, maar de rubrieken belden hem noch een collega royalty-watcher. Ze waren te druk met de berichtgeving over de warmte, de hitte, de verkoeling en het schepijs.

In dat verband komt de Zilveren Spin voor het meest uitgekookte PR-beleid van gisteren terecht bij de organisatoren van het NK Bommetje in Stadskanaal. Alle nieuwsrubrieken rukten uit voor deze wedstrijd die er om ging wie de hoogste waterzuil kon produceren door verregaand onelegant van een duikplank af te springen. De verbindingskosten voor al die per satelliet doorgestraalde reportages moeten de organisatiekosten van het evenement verre hebben overschreden. Van al die nieuwsprogramma's met al die warmte-onderwerpen zou een mens nog chagrijnig worden. Als zomerkijker-van-de-week snak ik langzamerhand naar een filmverbod op alle plaatsen waar Nederlanders verkoeling zoeken.