EU, VS kritiseren Jakarta om Timor

De Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten hebben gisteren ieder afzonderlijk kritiek geuit op het Indonesische ad hoc tribunaal dat de afgelopen twee jaar schendingen van de mensenrechten in Oost-Timor heeft behandeld. Het tribunaal velde gisteren het laatste van 18 vonnissen en beschouwt zijn taak als beëindigd.

De hardste kritiek komt van de EU. De lidstaten gaven gisteren een verklaring uit, die ook is ondertekend door Canada, Nieuw Zeeland en Zwitserland. ,,De processen'', zo heet het, ,,hebben gefaald vanuit het oogpunt van rechtspleging en hebben niet geresulteerd in een onderbouwd verslag van het geweld.''

Bedoeld worden de gewelddadigheden die zich voordeden voor, tijdens en na het referendum van 1999 in Oost-Timor. Indonesische militairen en door het leger gevormde milities ontketenden na het bekend worden van de uitslag – een meerderheid van de Oost-Timorezen koos voor onafhankelijkheid – een ware furie, waarbij honderden burgerslachtoffers vielen. Eén van hen was de correspondent van The Financial Times, de Nederlander Sander Thoenes.

De EU toont zich ,,teleurgesteld dat de openbare aanklagers niet alle bewijsmateriaal hebben overgelegd''. De verklaring verwijst met name naar de bewijzen die zijn verzameld door VN-onderzoekers en de Indonesische Nationale Commissie voor de Rechten van de Mens. ,,Hun verslagen'', aldus de EU, ,,suggereren dat elementen van het leger, de politie en het burgerbestuur plaatselijke milities financierden, trainden en ophitsten. Bovendien zijn geen functionarissen van de VN-missie in Oost-Timor en evenmin leden van onafhankelijke waarnemersmissies opgeroepen te getuigen. De openbaar aanklagers hebben slechts een miniem aantal `slachtoffers-getuigen' uit Timor Leste (het sinds 2002 onafhankelijke Oost-Timor) als getuigen gehoord. Deze tekortkomingen in de procesgang hebben de geloofwaardigheid geschaad van de vonnissen, die niet in verhouding staan tot de begane misdaden.'' Van de achttien beklaagden zijn er twaalf vrijgesproken. Het zwaarste vonnis, drie jaar cel, is tweemaal uitgesproken, maar de beklaagden zijn hangende hun hoger beroep nog steeds op vrije voeten.

Een woordvoerder van het Amerikaanse State Department zei gisteren dat de VS ,,teleurgesteld'' zijn over de prestaties van ad hoc tribunaal.