Een artiest kan anders

Albert Mol ziet er het nut niet van in, zegt hij. Wat de stem buiten beeld hem ook voorstelt, hij reageert afwerend. Over zijn ziekte wil hij het niet hebben (,,nee dat doe ik niet, dat mag niet'') en in een reünie met vrienden ziet hij ook geen heil. ,,Een theekransje van oude wijven'', sputtert hij tegen. Zelfs als hem later wordt gevraagd de foto's en knipsels van vroeger nog eens tevoorschijn te halen, weigert hij: ,,Dat is niet functioneel voor mij op het ogenblik.'' Maar keer op keer komt die cameraploeg langs, en Albert Mol zou Albert Mol niet zijn als hij zich daardoor niet toch liet prikkelen om af en toe een kunstje op te voeren. Richt een camera op een artiest – al is hij nog zo oud – en hij maakt er een optreden van. Hij kan niet anders.

Malle Appie, de documentaire van Karin Junger die in december in première ging op het IDFA-festival en vanavond wordt uitgezonden, is goeddeels een verslag van een reeks mislukte ontmoetingen in de Achterhoekse boerderij waar Albert Mol (86 nu) voornamelijk op de bank ligt. De ene na de andere scène levert in feite niets op. En als Mol eindelijk eens goed loskomt, geconfronteerd met een paar ontroerende brieven die hij gedurende zijn lange loopbaan van bewonderaars heeft gekregen, weet Karin Junger de fragiele sfeer te verstoren door daar dom bij te giechelen. Páts, weg mooi moment.

Junger heeft haar film gemaakt als een krachtmeting met haar onwillige hoofdpersoon. Ze was er blijkbaar niet op uit een helder overzicht van leven en werken te maken, want de spaarzame archieffragmenten (waaronder een koddig dansje met Adèle Bloemendaal uit 1961) moeten het meestal zonder verklarende context stellen. Over zijn kleurrijke carrière komt Albert Mol nauwelijks aan het woord, en over zijn persoonlijke geschiedenis – die minstens zo kleurig was – evenmin.

In plaats daarvan zijn we vooral getuige van de ongemakkelijke omgang tussen de filmmaakster en haar onderwerp. Dat zou misschien spannend zijn, als het om een gevecht tussen twee grootheden op gelijk niveau ging. Of als het iets onthulde dat op een andere manier niet kon worden onthuld. Maar deze film onthult niet veel meer dan dat Albert Mol oud is geworden, gebreken vertoont en daarvan liever niet te veel in het openbaar laat zien. En dat is wat weinig voor een uur televisie.

Malle Appie, Humanistische Omroep, Ned.1, 21.35-22.35u.