Liefde en wegversperringen in Israël

Aan het einde van Rana's Wedding citeert de Palestijns-Nederlandse regisseur Hany Abu-Assad (Nazareth, 1961) het gedicht Staat van beleg van de Palestijnse militante dichter Mahmoed Darwish. Wie tot dan nog hoopvol of naïef dacht dat deze film alleen maar over de liefde ging en hoe die liefde politieke, historische en nationale obstakels in een romaneske wereld net zo eenvoudig overwint als figuurlijke barrières en mentale grenzen, komt toch nog bedrogen uit.

De tweede speelfilm van Abu-Assad, die in 1998 met het naar een scenario van Arnon Grunberg gefilmde Het 14e kippetje debuteerde, toont zijns ondanks juist de onwrikbaarheid van politiek, godsdienst en geschiedenis.

Het zeventienjarige Palestijnse meisje Rana wordt op een ochtend door haar vader voor de keuze gesteld. Of met hem uit Arabisch Oost-Jeruzalem mee verhuizen naar Egypte en verder studeren óf trouwen met een van de kandidaten van een door hem opgestelde lijst advocaten en artsen. Maar Rana heeft een ander plan. Vóór de haar gestelde deadline, zo'n tien uur later, zal zij haar vrijgevochten geliefde, de theaterregisseur Khalil, overhalen met haar in het huwelijk te treden.

Langs de lijnen van een los geweven scenario heeft regisseur Abu-Assad voor zichzelf de mogelijkheid gecreëerd veel semi-documentair gefilmde grensovergangen, wegversperringen en straatbeelden uit Oost-Jeruzalem en Ramallah, op de bezette westelijke Jordaanoever, in zijn film te verwerken. Er zijn kleine Palestijnse jongens te zien die als reactie op een Israëlisch geweerschot hun eigen mini-Intifadah beginnen en de patrouillerende militairen met de bekende stenenregen bekogelen. Er worden symbolische huizen afgebroken, die de hoofdpersonen bezweren weer op te bouwen. Er is een robot van de explosievenopruimingsdienst die een plastic tas onschadelijk maakt.

Ranas Wedding ging vorig jaar tijdens hetzelfde festival van Cannes in première waarop Divine Intervention van Elia Suleiman bekroond werd met een Gouden Palm. Rana's Wedding won sindsdien ook prijzen op diverse internationale filmfestivals. Beide films willen nadrukkelijk bijdragen aan een Palestijns zelfbewustzijn, zij het dat Abu-Assad wat bescheidener en voorzichtiger in die ambitie is, en ook in zijn absurdisme. Ruim een jaar na zijn wereldpremière is Rana's Wedding, die als ondertitel `Jerusalem, Another Day' heeft, misschien nog wel actueler dan toen. Yasser Arafat schuilt sindsdien in de puinhopen van Ramallah, waar veel van de locaties waar de film werd opgenomen zijn verdwenen.

Rana's Wedding. Regie: Hany Abu-Assad. Met: Clara Khoury, Khalifa Natour, Ismael Dabbagh. In: Filmmuseum Cinerama, Amsterdam; Haags Filmhuis; Lux, Nijmegen.

    • Dana Linssen