Jarige Davidovitsj (75) schittert in Amsterdam

Bella Davidovitsj, de Grand Old Lady onder de Russische meesterpianisten, viert haar 75ste verjaardag in het Amsterdamse Concertgebouw met twee kamermuziekconcerten. Nog altijd straalt Davidovitsj zoveel kracht en energie uit, dat ze 60 kijkt. Het tekent de bescheiden Davidovitsj dat ze zich voor de gelegenheid laat omringen door jonge musici, waaronder het pianofenomeen Jonathan Gilad en haar zoon Dmitry Sitkovetsky.

Gezeten in de schemerige loge boven het podium van de Grote Zaal, liet de jarige zich allereerst tracteren op een uitvoering van Mozarts Klarinetkwintet KV 581. Helaas leidt het bij elkaar zetten van jong muzikaal talent nog niet per definitie tot een geslaagd ad hoc ensemble. Klarinettist David Kweksilber probeerde met zijn lucide verklanking van de solopartij een Mozart van bergkristal neer te zetten, maar de anderen waren niet goed genoeg op elkaar ingespeeld om die bijzondere opvatting te kunnen onderbouwen. Het rammelde nogal op het gebied van timing en intonatie, zodat Mozart bleef steken in goede bedoelingen.

Daarna excelleerde Davidovitsj op één vleugel met de ruim een halve eeuw jongere Jonathan Gilad in de Fantasie in f van Schubert voor piano vierhandig. Aan de baskant fungeerde Davidovitsj als een warme oerbron, waaruit de in klank vertaalde emoties van Schubert met grote stuwkracht opborrelden, weerstandloos en puur, spontaan en recht uit het hart. Als een zwaluw bracht Gilad in het helderblauwe luchtruim boven de bron hemelse contouren aan, elegante lijnen vol hartstocht en poëzie. Zo smolten jong en oud bijna volmaakt samen, en kreeg Schuberts Fantasie een lading en diepgang die zelden voorkomt.

Davidovitsj werd op op 16 juli 1928 in Bakoe geboren en ook al emigreerde al in 1978 naar de Verenigde Staten, waar ze ondermeer lesgeeft aan de Juilliard School of Music, toch bleef ze zich verbonden voelen met haar Russische verleden. Om dat te onderstrepen nodigde ze de pianist en componist Rodion Shchedrin uit op haar verjaardagsfeestje. Shchedrin was de opvolger van Sjostakowitsj als voorzitter van de Componistenbond, in welke functie hij het muziekleven in de voormalige Sovjet Unie domineerde. Als `modern' componist houdt Shchedrin er duidelijke opvattingen op na: ,,De uitdrukking `hedendaagse muziek' bevalt mij niet. Daar schuilt een toegevendheid en inschikkelijkheid in. Alsof men wil zeggen: `nou ja, het spijt me, maar wat u straks zult horen is prutswerk. Dit hier is hedendaagse muziek en u bent niet goed genoeg onderlegd om het ooit te begrijpen.' Muziek van deze tijd moet de luisteraars echter net als vroeger kunnen beroeren en meenemen.''

Middels het enthousiast musicerende Storioni Trio Amsterdam nam Shchedrin het publiek in zijn Three funny pieces (1977) voor pianotrio mee in een wereld van ietwat oubollige humor, die de zaal veel bravo's en uitbundig applaus ontlokten. Zelf liet de pianist zich van zijn serieuze en jazzy kant zien, in zijn Prelude en Basso ostinato voor piano solo. Het feestconcert werd besloten met een enerverende uitvoering van Glinka's Gran sestetto originale voor piano en strijkkwintet, waarin Davidovitsj het onweerstaanbare middelpunt vormde, terwijl haar zoon als aanvoerder van de strijkers dapper zijn best deed de ontwapenende oermuzikaliteit van zijn moeder te evenaren.

Concert: Bella Davidovitsj (piano), Dmitri Sitkovetsky (viool), Jonathan Gilad (piano), Rodion Shchedrin (piano), David Kweksilber (klarinet). Gehoord: 5/8 Concertgebouw Amsterdam. Tweede concert: 6/8.