Irak-aanbod Servië wekt verbazing

De Servische premier, Zoran Zivkovic, heeft tijdens zijn recente bezoek aan de Verenigde Staten duizend militairen aangeboden voor de vredesmacht in Irak. Het aanbod heeft in Servië onmiddellijk vragen opgeworpen. De unie Servië en Montenegro (SeM) heeft ook militairen voor een vredesmacht in Liberia aangeboden.

Volgens de Servische televisie besprak Zivkovic eind vorige maand de mogelijke inzet, in Irak, van duizend soldaten uit Servië en Montenegro met de veiligheidsadviseur van president Bush, Condoleezza Rice. Ze zouden in Irak kunnen worden gelegerd waar het het Amerikaanse opperbevel het het beste uitkomt. The Washington Post maakte maandag al melding van het aanbod van de Servische premier.

In Servië heeft het aanbod vraagtekens gewekt. Het belangrijkste bezwaar geldt het gegeven dat Zivkovic als premier van één van de twee deelrepublieken van de unie niets te zeggen heeft over het leger, omdat dat valt onder de competentie van de unie. De premier van Servië is zelfs geen lid van de Opperste Defensieraad, het collectieve opperbevel van de uniestrijdkrachten.

Een tweede punt is de vraag onder welk mandaat eventueel Servische en Montenegrijnse militairen naar Irak gaan. De missie in Irak heeft geen VN-mandaat, en volgens de wet vormt zo'n VN-mandaat de enige juridische basis waarop de unie troepen kan uitsturen.

Volgens Servische media valt uitzending van Servische en Montenegrijnse troepen naar Irak ook slecht bij de publieke opinie, ,,vooral in Servië, maar waarschijnlijk ook in Montenegro'', zoals het nieuwsbulletin VIP vandaag schreef. Die publieke opinie is nog geenszins vergeten dat het de Amerikanen waren die nog maar vier jaar geleden in NAVO-verband vanuit de lucht oorlog voerden tegen het toenmalige Joegoslavië en de steden van Servië en Montenegro bombardeerden. De Kosovo-oorlog van 1999 leidde tot een ,,drastische toename'' van de anti-Amerikaanse sentimenten in Servië – sentimenten die de regering-Zivkovic niet deelt.

De minister van Buitenlandse Zaken van de unie SeM, Goran Svilanovic, zei gisteren dat met de Amerikanen is gesproken over de uitzending van SeM-militairen voor een vredesmacht in Liberia. Volgens de minister is de unie ,,in principe'' geïnteresseerd in het leveren van een bijdrage aan een troepenmacht in het West-Afrikaanse land. Over Liberia hebben Zivkovic en Svilanovic in New York gesproken met Jacques Klein, die in Liberia een VN-missie leidt. Klein is een goede bekende: de Amerikaanse generaal leidde eerder de VN-missie in Bosnië.

Het leger van de unie SeM levert op dit moment manschappen – vooral artsen – voor twee andere VN-missies, in Oost-Timor en in Congo.