Geplande kolder

Volslagen vreemden spreken via internet af om ergens bijeen te komen en gek te doen. Zinloos fluiten, klappen of kikkeren is een mondiale zomerrage.

Afgelopen vrijdagmiddag om twee uur precies begonnen drie personen op de Dam in Amsterdam verwoed kikkerbewegingen te maken. Het duurde exact één minuut – en toen verdwenen ze weer.

Ziehier Nederlands eerste zogeheten flash mob, `flits-menigte', en hij mislukte. Drie man is geen menigte. Ondanks dit fiasco is de flash mob een zomerrage die internetters overal ter wereld bezighoudt. Het idee is om op een via e-mail aangekondigde locatie samen te komen met volslagen vreemden, kort iets opmerkelijks te doen en daarna het normale leven weer op te pakken. Volkomen zin- en pretentieloos, maar een snel groeiende bron van vermaak.

Enkele weken geleden begon het in New York: meer dan honderd flash mobbers kwamen daar samen op de tapijtafdeling van warenhuis Macy's om de verbouwereerde verkoper om een `liefdestapijt' te vragen. Voordat de verkoper er erg in had, was de menigte weer verdwenen.

Daarna trok de rage snel de wereld over, van andere grote Amerikaanse steden naar Rome, Londen en 29 Duitse steden. Ga om acht uur naar het winkelcentrum in het Duitse Jena en koop een AAA-batterij. Roep midden op een Berlijnse straat om één over zes 's avonds tegelijk ,,yes, yes'' in je mobiele telefoon en begin te klappen. School samen in Central Park in New York en doe vogelgeluiden na.

De Nederlandse flash mobbers laten zich niet uit het veld slaan door de eerste mislukte poging. Op internet circuleren aankondigingen voor komende bijeenkomsten. Zaterdagmiddag om twee uur in Rotterdam, op het zelfde moment een minuut lang `tijgeren' op het Haagse Binnenhof en, eerder nog, vrijdagavond om 7 uur in het centrum van Amsterdam. Even voor Uur U wordt de opdracht per e-mail rondgestuurd.

De flash mobbers zelf hebben een ambivalente relatie met de media. ,,Geen media-aandacht'', is een van de informele regels die op het internet circuleren. ,,Als het op SBS is geweest is de verrassing eraf voor het publiek'', schrijft ene Eric. Om de aandacht van de pers op de hak te nemen, zijn in Duitsland al `press mobs' geweest, met als enige opdracht het vragen stellen áán journalisten. Iemand anders, die zichzelf Spaceghost noemt, is bang dat te veel media-aandacht contraproductief werkt: ,,Men zal dan denken, oh, daar heb je weer een flash mob.... biertje?''

Een andere regel wordt per e-mail toegestuurd na aanmelding voor de Amsterdamse samenscholing. ,,Onthoud goed: een flash mob heeft geen `boodschap', geen politiek of religieus doel.'' Maar op Amerikaanse en Britse internet-sites worden slechte economische omstandigheden en het gevoel van een bedreigde veiligheid wel aangehaald als verklaring. ,,De privacy van burgers ligt onder vuur. Maar als de politie dit wil aanpakken, vindt ze niets anders dan een groep op straat dansenden 20- en 30-jarigen. Niet bepaald het begin van een revolutie.''

    • Freek Staps