`Ambulancepersoneel moet later met pensioen'

Het ministerie van Volksgezondheid heeft de pensioengerechtigde leeftijd van 55 jaar voor het ambtelijk ambulancepersoneel ter discussie gesteld. Volgens het ministerie ligt het meer voor de hand de uittredingsleeftijd voor de werknemers van overheidsambulances te verhogen dan die van hun collega's bij de particuliere bedrijven te verlagen.

Dat blijkt uit een brief van de directeur-generaal gezondheidszorg M. van Rijn van het ministerie, die maandag is verstuurd aan de werkgeversorganisatie AmbulanceZorg Nederland (AZN). De werkgeversorganisatie had het ministerie om een reactie gevraagd naar aanleiding van de arbeidsonrust die is ontstaan over de verschillen in uittredingsleeftijd tussen het particuliere en publieke deel van de sector.

De pensioengerechtigde leeftijd van de 1.400 werknemers bij de private ambulancediensten ligt vier jaar hoger dan die van hun collega's in overheidsdienst. De werknemers van de particuliere ambulancedienten draaien inmiddels ruim een week lang zondagsdiensten, omdat zij willen dat hun uittredingsleeftijd met twee jaar wordt verlaagd van 59 naar 57 jaar. Volgens het ministerie is daar echter geen geld voor. Verder wijst de directeur-generaal erop dat de pensioengerechtigde leeftijd van 55 jaar voor het ambtelijk deel van de ambulancesector wordt ,,heroverwogen'' gezien het kabinetsvoornemen ouderen te stimuleren langer door te werken.

De leeftijdsgrens van 55 jaar voor verpleegkundigen bij ambulancediensten is gebaseerd op een rapport uit 1967. Vice-voorzitter Hans Groenendijk van AZN : ,,Het gaat dus om gedateerde informatie. Wij gaan laten onderzoeken of voor de huidige werknemers de uittredingsleeftijd van 55 jaar nog wel gepast is. Het is psychisch en fysiek een zwaar vak, maar in de afgelopen 36 jaar zijn de omstandigheden waaronder gewerkt wordt aanzienlijk verbeterd.''

Zo zijn de materialen waarmee de medewerkers moeten werken verbeterd, stelt Groendijk: ,,In 1967 moesten brancards met banden om de schouders gedragen worden. Nu moet er ook nog wel eens iemand van de trap gedragen worden, maar de brancards rijden.'' Daarnaast zijn de adviezen aan patiënten veranderd, zegt Groenendijk: ,,Vroeger moest iemand vaak veel langer blijven liggen, nu mogen patiënten zelf de trap oplopen, wat het werk ook lichter maakt.'' Bovendien is er veel meer aandacht voor de psychische gevolgen van het werk op een ambulance, zegt Groenendijk. ,,Er zijn geschoolde werknemers om ambulancemedewerkers op te vangen na een ernstig ongeluk.''

AZN wil met FNV Bondgenoten en de CNV Bedrijvenbond verder praten over gelijktrekken van de arbeidsvoorwaarden in de sector. Groenendijk: ,,We hebben de bonden verzocht mee te werken aan het onderzoek naar de psychische en fysieke belasting van het werk.''

Peter Gortzak van de AbvaKabo noemt het voorstel van VWS om de uittredingsleeftijd te verhogen een ,,schande''. ,,Mensen zijn geworven met het uitzicht op `functioneel leeftijdsontslag'. Nu zien ze bij VWS die grijze golf aankomen en slaan ze opeens ferme taal uit.'' Overigens meent Gortzak dat VWS dit wel kan voorstellen, ,,Maar zij gaan er niet over. De gemeente is werkgever. Formeel bestaat er zelfs geen mogelijkheid om langer in dienst te blijven.''

Het functioneel leeftijdsontslag (FLO) is bij een aantal beroepsgroepen usance. Ook bij politie en brandweer heet iemand op een gegeven ogenblik niet langer volledig operationeel inzetbaar te zijn. ,,Iemand van vijftig klimt niet meer zo snel over een schutting om achter een dief aan te gaan. Die loopt even om'', zegt Gortzak. ,,En bij de brandweer mag iemand van boven de vijftig niet meer duiken.'' Vroeger kregen ook kapiteins van lichtboten en loodsen FLO.

Daarnaast is het leeftijdsontslag een erkenning, zegt Gortzak, voor de slijtage door de tropenjaren die mensen uit de genoemde beroepsgroepen hebben doorstaan. ,,Mensen hebben veel onregelmatige diensten gedraaid. Bij nacht en ontij werken ze onder zware stress. Ze jakkeren door het verkeer om zo snel mogelijk bij de meest afschuwelijke ongevallen te zijn en krijgen ze zelf een ongeval met dodelijk letsel, dan komt dat wel op hun bordje terecht.''

Vanochtend demonstreerden ongeveer 250 ambulancemedewerkers uit de particuliere sector in de Utrechtse Jaarbeurs, waar de vakbonden een landelijke bijeenkomst hielden. De vakbonden beslissen vandaag of en hoe de acties worden voortgezet.