Revolutie in het reiswezen

Zakenvrouwen die in hun eentje reizen hebben het nog altijd lastig in de horeca. In hotels krijgen ze de gehorige kamer naast de lift. In het restaurant moeten ze het doen met een tafeltje achteraf. En als ze in mannelijk gezelschap zijn, legt de kelner de wijnkaart voor aan de man, ook al is het een gezelschapsheer die de topvrouw gehuurd heeft van begeleidingsbureau Carola Ludwig.

Het zijn, erkent het Duitse weekblad Wirtschaftswoche, clichés maar is vaak ook de werkelijkheid. Ook gerenommeerde hotels houden doorgaans weinig rekening met specifiek vrouwelijke noden, te beginnen met een kleerhanger voor een rok. Vreemd, want ,,vrouwen behandelen als een randgroep staat in geen verhouding met hun economische betekenis voor het hotelwezen''. Het hotelwezen realiseert zich onvoldoende dat in Europa een kwart van alle zakenreizigers vrouwen zijn, en in de VS zelfs de helft. Vrouwen die voor de zaak op reis zijn hebben, zo weet het blad, vooral behoefte aan rust. Het Hiltonhotel in Londen heeft die wens erkend door een verdieping in te richten die uitsluitend bestemd is voor vrouwelijke gasten.

Wie altijd en overal online en bereikbaar wil zijn met laptop en GSM krijgt allesbehalve rust, omdat digitale activiteiten steeds meer tijd in beslag nemen, zowel in werktijd als daar buiten. Volgens het Duitse weekblad Die Zeit leest 23 procent van de internetgebruikers zakelijke e-mail buiten werktijd. Blijkens recent onderzoek van de Berlijnse Humboldt Universiteit is één miljoen van de 32 miljoen Duitse internetgebruikers verslaafd aan het net, ,,zoals je ook verslaafd kunt raken aan gokken of drugs''.

De ziekte heeft ook al een naam: online compulsive disorder, een diagnose die in 1995 ontstond bij wijze van grap. Maar wie aan deze grap lijdt, zit dag en nacht achter het scherm, kan niet stoppen op straffe van lichamelijke klachten, en heeft de werkelijkheid van alledag verruild voor de virtuele. De 43-jarige Jochen Müller zit in de gevarenzone. Hij gaat over de ICT van een grote gemeente en is zestig uur per week online. Hij gaat er prat op dat hij, tegen de verwachting van zijn familie in, tijdens zijn vier weken vakantie in Spanje niet één keer online is geweest.

Wat je ook doet in je vrije tijd, ga niet naar Groot-Brittannië, adviseert het Britse opinieweekblad The Spectator, want ,,de consequenties zijn doorgaans dat je portemonnee leeg is en je maag van streek''. Het gaat slecht met het toerisme in Engeland, zo slecht dat de sector niet alleen bij de overheid om hulp heeft gesmeekt maar ook het koninklijk huis zo gek heeft gekregen om mee te doen aan een promotiecampagne. Het blad vindt het bespottelijk Al Qaeda en het sars-virus de schuld te geven, want de reden dat de toeristen wegblijven is, zo fulmineert het blad, dat ,,de centrale waarden van onze toeristensector bestaan uit hebzucht, onverschilligheid en vulgariteit. Als de overheid vastbesloten is ons belastinggeld uit te geven aan toerisme, zou het beter zijn om het geld te gebruiken voor het uitbreiden van vliegvelden, zodat we allemaal kunnen ontsnappen naar landen waar ze bezoekers behoorlijk behandelen.''

Al Qaeda, de sars-epidemie en de oorlog in Irak hebben volgens het Britse weekblad The Economist geen nadelig effect meer op het toerisme. ,,Zelfs de behoedzame Japanse toeristen verlaten hun huizen weer. In juli was het aantal Japanners dat Queensland in Australië bezocht 20 procent hoger dan vorig jaar juli.'' Zelfs Israël is weer in trek. In juni was het aantal aankomsten van buitenlanders in het Heilige Land weer op hetzelfde niveau als in de maanden vlak voor 11 september 2001.

Volgens het blad hebben de geopolitieke gebeurtenissen waar het toerisme onder te lijden had, de aandacht afgeleid van ,,onderliggende veranderingen die de toerisme-industrie tegelijkertijd heeft ondergaan'', zoals bijvoorbeeld de opkomst van de lagekostenvervoerders als EasyJet en Ryanair.

Een tweede `revolutionaire verandering' is de invloed van internet. Het onderzoeksbureau Forrest heeft uitgezocht dat het reiswezen momenteel de grootste e-business ter wereld is. Alleen de Amerikanen al gaven dit jaar 27 miljard dollar uit aan boekingen via internet. Een ander onderzoeksbureau, PhoCusWright, voorspelt volgens het blad dat in 2005 30 procent van alle boekingen via internet zal gaan.

Revolutionaire veranderingen ontbreken in de wereld van topmanagers die de zaken mooier voorstellen dan ze zijn. Het ziet er volgens de weekendeditie van de Financial Times naar uit dat de topmanagers van Enron, Ken Lay en Jeff Skilling, de dans zullen ontspringen wegens gebrek aan bewijs. Ook de vroegere topman Bernie Ebbers van Worldcom en Joseph Nacchio van Qwest blijken ongrijpbaar te zijn. Het uitblijven van arrestaties vergroot volgens het blad het cynisme van het publiek dat toch al dacht dat de mannen met het meeste geld en de beste connecties buiten schot zullen blijven. Het blad herinnert eraan dat Ken Lay, de voormalige topman van Enron, een forse bijdrage heeft geleverd aan de verkiezingscampagne van president Bush.