Goedkoop gemak: payrollen

Na de ICT-afdeling en de catering besteden bedrijven nu ook hun personeelsadministratie uit. Regelgeving en recessie wakkeren dit `payrollen' als trend verder aan. `Er is nog een gigantische markt.'

Met bijna 5.000 personeelsleden noemt Van der Noordt Personeelsdiensten zich graag de grootste werkgever van Twente. ,,Noem mij maar een grotere'', zegt directeur W. van der Noordt. Op papier is het Almelose bedrijf een grote werkgever, de praktijk is anders. Van der Noordt heeft namelijk geen zeggenschap over aanname of ontslag van `zijn' personeel en kan het ook geen dienstopdrachten geven. Van der Noordt is een payrollbedrijf. Het neemt complete personeelsbestanden over van bedrijven, inclusief de risico's van ziekte en arbeidsongeschiktheid, en leent de werknemers vervolgens weer uit aan hun voormalige werkgever. Deze betaalt Van der Noordt bovenop het salaris van de werknemer een vergoeding van 0,25 eurocent per gewerkt uur. ,,Met honderd personeelsleden is het voor ons niet te doen, met 4.000 wel'', zegt Van der Noordt, die zijn bedrijf vergelijkt met de personeelsafdeling van grote bedrijven als Philips.

Door veranderende regelgeving op het gebied van sociale zekerheid, waarbij het `eigen risico' voor ondernemers groter is geworden, is de belangstelling voor payrollen de laatste jaren groeiende. Gespecialiseerde bedrijven als Van der Noordt maar ook uitzendbureaus werpen zich op deze nieuwe en sterk groeiende markt. De omzet van Van der Noordt, een van de marktleiders, is de laatste twee jaar verdrievoudigd naar 80 miljoen euro. Van der Noordt zegt momenteel ,,tussen de zes- en zevenhonderd klanten'' te hebben, met gezamenlijk zo'n ,,vier- à vijfduizend personeelsleden''. Hij houdt een grote slag om de arm omdat bijna de helft van zijn klanten horecabedrijven zijn. En in deze tijd van het jaar werken die veel met tijdelijk personeel. Het potentieel aan klanten, met name in de detailhandel, is volgens hem vele malen groter. ,,Er is nog een gigantische markt.'' Voor bedrijven met minder dan honderd personeelsleden is het volgens hem financieel niet lonend een eigen personeelsafdeling in stand te houden.

Klanten van Van der Noordt geven desgevraagd aan dat het gemak de belangrijkste reden is geweest om te gaan payrollen. Ondernemers zijn zelf veel minder tijd kwijt aan het afhandelen van personeelszaken en kunnen werknemers met lastige vragen doorverwijzen naar Van der Noordt. ,,Met al die poortwachters en aanverwante artikelen valt het niet meer te volgen voor ondernemers als ik'', zegt E. Spaltman, mede-eigenaar van een Enschedees reclamebureau met negen fulltime-medewerkers. ,,Je wordt helemaal gek van wat je moet bijhouden'', zegt horecaondernemer J. Steenbakkers uit Rijs (Fr). Verzet van het personeel is er niet geweest, al hield Spaltman daar wel rekening mee. ,,Ik was bang dat het personeel dacht dat wij van ze af wilden, dat wij Van der Noordt als vuilnisbak gebruikten.'' Steenbakkers heeft zijn zestien werknemers duidelijk gemaakt dat het vooral een papieren zaak is. ,,De werkbesprekingen, de personeelspot, de uitjes: alles is bij het oude gebleven.''

De vakbond FNV Bondgenoten en de werkgevers in de uitzendbranche, verenigd in de ABU, volgen Van der Noordt op de voet. Zij zijn niet zozeer tegen payrollen – dat is een economische ontwikkeling in lijn met het uitbesteden van bijvoorbeeld de catering- of de ICT-afdeling – maar hebben wel twijfels over de werkwijze van het Almelose bedrijf. Van der Noordt werkt volgens FNV Bondgenoten concurrentievervalsend door niet de CAO voor de uitzendbranche te volgen maar een eigen bedrijfs-CAO. Deze is afgesloten met de Werknemersvereniging Van der Noordt (WVN), nadat onderhandelingen met de FNV spaak waren gelopen. De arbeidsinspectie onderzoekt momenteel de onafhankelijkheid van de ruim vijfhonderd leden tellende WVN. FNV Bondgenoten spreekt over `een minimale CAO'. ,,Door niet mee te betalen aan fondsen voor bijvoorbeeld VUT en opleidingen, is Van der Noordt grofweg 10 procent minder aan loonkosten kwijt. Dat is winst over de rug van de werknemers'', zegt K. Schilstra, adviseur arbeidsvoorwaarden bij de vakbond. Van der Noordt betaalt salarissen en toeslagen volgens de reguliere bedrijfstak-CAO en heeft de aanvullende arbeidsvoorwaarden, zoals vakantie en verlof, ondergebracht in de eigen ondernemings-CAO. Hierin is geen VUT-regeling opgenomen, waardoor de werknemer die op het punt staat met de VUT te gaan, slechter af is bij een overstap, erkent Van der Noordt. ,,Maar die accepteren we uit zelfbescherming niet.'' De pensioenregeling is afgesloten bij een particuliere verzekeraar, volgens Van der Noordt voor een aanmerkelijk lager bedrag dan bij de reguliere bedrijfstakpensioenfondsen. De Van der Noordt-CAO telt wel een scholings- en opleidingsparagraaf, maar FNV'er Schilstra betitelt deze als ,,een lachertje'' omdat de kosten van scholing in principe voor rekening van de medewerker zijn. Dat er niet of nauwelijks klachten vanuit het personeel komen, vindt Schilstra wel verklaarbaar. De gemiddelde werknemer kijkt volgens hem niet verder dan de hoogte van het loon.

Met het totale pakket is zijn personeel beter af, zegt Van der Noordt. ,,Het is verbazingwekkend dat de FNV tegen is. Wij betalen beter in vergelijking met de uitzend-CAO. Die is gewoon slecht.'' Het gaat de FNV volgens Van der Noordt in werkelijkheid om geld en macht. ,,Ze zijn bang hun invloed te verliezen, al zullen ze dat nooit hardop zeggen.''

Een ander voordeel voor werknemers, zegt Van der Noordt, is dat in geval van een faillissement of een reorganisatie bij hun eigen bedrijf de werknemers op de loonlijst van Van der Noordt blijven staan. Een outplacementafdeling begeleidt ze, eventueel via sollicitatietrainingen, naar een andere baan. ,,Bij mij raak je niet snel zonder werk'', aldus Van der Noordt. De tien `werklozen' die zijn bedrijf nu telt, zijn tijdelijk aan het werk. Op het hoofdkantoor in Almelo. ,,Ik kon nog wel wat personeel gebruiken, het zijn drukke tijden.''