`De ETA waarschuwt altijd van tevoren'

De Baskische jongerenorganisatie Segi organiseerde dit weekeinde informatieavonden in Nederland. ,,Wat zouden jullie doen als het Duitse leger Nederland bezette?''

De ETA is belangrijk voor Baskenland, zeggen ze. Dat er vaak onschuldige slachtoffers vallen bij bomaanslagen door deze terroristische organisatie vinden ze vervelend. ,,Maar als je iets wilt bereiken, moet je accepteren dat er nu eenmaal slachtoffers vallen.'' Toch hebben ze niets van doen met de ETA, laat dat duidelijk zijn. De ophef over hun verschijnen in Nederland vinden de leden van de Baskische jongerenorganisatie Segi dan ook ,,dom'' en ,,onbegrijpelijk''. ,,Wij werken volledig autonoom.''

Het krakersbolwerk Vrankrijk in Amsterdam zette zaterdagavond in samenwerking met het Baskenland Informatie Centrum uit Utrecht zijn deuren open voor een informatieavond van Segi. Ruim dertig mensen kwamen samen in een betonnen zaaltje: Segi-leden, krakers en een enkele toevallig aanwezige toerist.

Miguel, een lange jongen met kort kapsel en bruine ogen in een smal gezicht, houdt vanachter een houten tafel in het Euskera, de officiële Baskische taal, een korte inleiding in de geschiedenis van Baskenland. Een niet bij naam genoemd Segi-lid, klein, met gebronsde huid en een forse oorbel in het linkeroor, vertaalt dit naar het Engels, waarbij de zinnen aanmerkelijk korter zijn dan de originele.

Segi staat sinds 27 december 2001 bij de Europese Unie op de zwarte lijst van terreurorganisaties. De Spaanse regering beschouwt de jongerenorganisatie als een kweekvijver voor ETA-terroristen. Sinds 5 februari is Segi verboden in Spanje, omdat de beweging een voortzetting zou zijn van de verboden organisaties Jarrai en Haika. Het openbaar ministerie in Amsterdam liet vrijdag weten niets tegen de komst van Segi te ondernemen, tenzij sprake zou zijn van fondsenwerving.

Overal hangen antifascistische pamfletten, achter de twee Basken een vers spandoek waarop opgeroepen wordt tot `Vrijheid voor Baskenland' en `Vrijheid voor Alexander', een Bask die vorige maand op Schiphol gearresteerd werd op verdenking van betrokkenheid bij een mislukte bomaanslag in Bilbao in september 2002.

Of Segi niet beter wederom haar naam kan veranderen om zo onder het Spaanse verbod uit te komen, wil een toehoorder weten. Maar dat is het nou net, zegt Miguel. De Segi-leden zijn zich van geen kwaad bewust en snappen niet dat hun organisatie verboden is. ,,Naamsverandering lost niks op, zodra je je inzet voor Baskenland word je verboden. Wij doen ons werk zo open mogelijk.'' Onderhandelen met de Spaanse regering is daar niet bij, zegt hij. ,,Die willen dit probleem niet oplossen.''

De vraag die alle aanwezigen deze avond beantwoord willen zien, is hoe Segi aankijkt tegen het doden van burgers en toeristen. ,,Wij zijn niet de ETA'', zegt Miguel kortaf. Discussie gesloten. Of alle Basken achter de terreur staan, wil een ander weten. Nogmaals ontkent Segi enig verband met de ETA, een oordeel kunnen ze daar dus niet over geven. Achterin de zaal staat een Segi-lid op. In het Euskera roept ze iets tegen Miguel. Die wacht even en begint dan alsnog aan een uitleg over de ETA. ,,Dat er doden vallen, is niet de verantwoordelijkheid van de ETA'', zegt hij. Bovendien waarschuwt de ETA altijd netjes een uur van tevoren als er ergens een bom gaan ontploffen, tijd zat volgens hem om de mensen daar dan weg te halen. ,,Ze gebruiken de doden als argument om de ETA aan te pakken.''

Een jongen uit de zaal oppert dat het misschien beter is voor de ETA om een stapje terug te doen, zodat officiële organisaties iets kunnen klaarspelen voor de onafhankelijkheid van Baskenland. ,,Onzin'', zegt de tolk. ,,Voor de ETA begon, werden we al onderdrukt en gedood door de Guardia Civil.'' ,,Het was ook geen morele vraag, maar een strategische'', haast de toehoorder zich te zeggen.

,,Wat zouden jullie doen als het Duitse leger Nederland bezette?'', vraagt de tolk in het Engels aan de zaal. ,,Ach man, wij zijn toch allang bezet door het Nederlandse leger'', roept een jongen in het Nederlands. ,,Fuck off!''

Aan het eind van de avond is het nog volstrekt onduidelijk wat Segi eigenlijk doet. Over hun dagelijks leven en hoe ze hun acties plannen, wat die acties zijn en hoe de organisatie werkt, laten ze niks los. ,,Onze strategie is om te vechten om zo iets te verwerven.''

Een van de aanwezigen denkt dat hij de situatie van de Basken heeft begrepen. ,,Misschien kun je het vergelijken met de Friezen hier in Nederland, al worden die niet onderdrukt.'' Miguel lacht wat, waarna iemand van het Baskenland Informatie Centrum afsluit met een oproep tot burgelijke ongehoorzaamheid. Hij wijst op een glazen kan waarop een papiertje zit met: `Steun Segi'. De toehoorders stoppen er wat muntgeld in.