Subsidie is anders dan loon

De gemeente Amsterdam beschouwt de Koninklijke Subsidie voor Vrije Schilderkunst ten onrechte als inkomen. Een winnares van die prijs heeft ten onrechte de helft van haar uitkering moeten terugbetalen. Dat heeft de rechtbank Amsterdam bepaald.

In 1999 won Frederika Hasselaar de Koninklijke Subsidie, een prestigieuze aanmoedigingsprijs voor jonge kunstenaars. Uit handen van koningin Beatrix ontving zij 10.000 gulden, een welkom extra boven Hasselaars uitkering in het kader van de Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars (WIK). Totdat ze twee jaar later een brief ontving van de sociale dienst Amsterdam. `In Naam der Koningin' kreeg Hasselaar te horen dat ze binnen vier weken de helft van haar WIK-uitkering over het jaar 1999 (ƒ7.300,42) moest terugbetalen omdat de gemeente Amsterdam de prijs als inkomen beschouwt. Ze had daarom in 1999 meer verdiend dan wat de WIK toestaat. Wat bedoeld was als aanmoediging, werd een schuld. Hasselaar startte een juridische procedure. Haar advocaat en haar vakbond, FNV Kiem, zagen het somber in. Geheel volgens hun verwachting werd Hasselaars bezwaarschrift in juli 2002 ongegrond verklaard. Haar beroep tegen die beslissing is nu echter door de rechter erkend, en moet binnen zes weken door de gemeente worden herzien.

Volgens de gemeente had de prijs moeten worden gebruikt om te voorzien in levensonderhoud, waar de WIK-uitkering voor is bedoeld. Hasselaar beschouwde de prijs niet als inkomen, maar als gift. Koningin Beatrix heeft er zelf voor gezorgd dat de prijs belasting- en premievrij is geworden. De prijs is niet inkomensafhankelijk. De rechter stelt Hasselaar in het gelijk: de Koninklijke Subsidie is een aanmoedigingsprijs, en het geld is bedoeld voor schildermaterialen en dergelijke en dient niet te worden beschouwd als inkomen.

De WIK is bedoeld voor kunstenaars die niet van hun werk kunnen leven en is een alternatief voor de Algemene bijstandswet. Anders dan bij de bijstandswet, hoeft een WIK'ker niet te solliciteren en mag hij bijverdienen tot 125 procent van de bijstand.