Snelheid van belang om te overleven

Honderd kilometer per uur is voor sommige automobilisten hard zat op de snelweg. Anderen zouden het liefst continu de dubbele snelheid rijden. Wat veroorzaakt dit verschil? Waarom zijn sommige mensen snelheidsduivels en anderen snelheidshaters? Die vraag probeert presentator Jeremy Clarkson te beantwoorden in de BBC-documentaireserie Speed. RTL5 zendt vanavond het eerste deel uit.

Clarkson maakt zijn zoektocht naar het wezen van snelheid een persoonlijke. In het begin van de documentaire neemt hij zijn moeder mee naar de Engelse badplaats Blackpool voor een ritje in de snelste achtbaan ter wereld. Met een vaartje van 130 kilometer per uur ze scherpe bochten en vliegen over de kop. Hij geniet, zij vindt het verschrikkelijk. Iedereen heeft zijn eigen snelheidsgrenzen, meent de presentator. En dat is niet zijn enige gemeenplaats. Clarkson neemt grote passen in de wereld van snelheidsduivels.

Hij probeert in Nieuw Zeeland de nieuwste rage na het bungee jumping uit, het zogenoemde fly by a wire, hij gaat naar Oostenrijk voor een tochtje in een bobslee en hij spreekt in Californië met een deelnemer aan speedboatraces. Eén op de tien bestuurders overleeft de sport niet. Clarksons lange halen en het fragmentarische karakter van de documentaire geven enig inzicht in de psyche van liefhebbers van snelheid, maar volledig begrijpen doe je het niet. Ook de uitleg hoe de liefde voor snelheid wordt aangemaakt in de hersenen is gemakzuchtig. Snelheid is van groot belang om te overleven, stelt hij en verklaart kort de werking van lichaamseigen chemische stoffen als adrenaline, endorfine en dopamine. ,,De maatschappij heeft mensen nodig die snelheidsgrenzen opzoeken en hun leven riskeren, anders leefden we nog steeds in grotten.''

Wie zich niet ergert aan de branie van de presentator kan de documentaire soms vermakelijk vinden. Bijvoorbeeld wanneer Clarkson stelt dat het helemaal niet zo moeilijk is om een rally-auto te besturen. Hij trekt coureur Colin McRae uit zijn bolide en neemt plaats achter het stuur. Seconden later verliest hij al de macht over het stuur en belandt in een greppel. Wat beteuterd kijkt hij naar de schade aan de voorkant. Grappig is ook het interview met een straaljagerpiloot. Buiten werktijd is hij saai, wandelt het liefst met de hond of speelt met zijn kinderen. En hij rijdt een Volvo-stationwagon. ,,Die is lekker veilig.''

Speed: The thrill of speed. RTL5, 22.30-23.30u.