GENTEST TOONT AAN OF CHEMOTHERAPIE BIJ BORSTKANKER ZIN HEEFT

Aan de hand van de activiteit van bijna 100 genen is vrij zeker te voorspellen of een chemotherapiekuur met docetaxel (merknaam Taxotere) bij borstkankerpatiëntes zin heeft. Onderzoekers van het Amerikaanse Baylor College of Medicine in Houston (Texas) hebben in tumorweefsel van 24 borstkankerpatiëntes onderzocht welke van ruim 12.000 genen er zeer en welke nauwelijks actief zijn. Daarna bekeken ze of de tumoren van de patiëntes op chemotherapie met docetaxel reageerden. De patiëntes kregen de chemokuur voorafgaand aan hun operatie. Deze neoadjuvante chemotherapie verbetert soms de kans op een succesvolle operatie. Na statistische analyse bleek de genexpressie van 92 genen goed te voorspellen of een tumor door docetaxel in zijn groei wordt geremd, of zich niets van het chemotherapeuticum aantrekt (The Lancet 2 augustus).

Borstkankerpatiëntes krijgen vaak aanvullende chemotherapie aangeboden, na hun operatie (adjuvante therapie), maar ook wel voorafgaand aan die ingreep (neo-adjuvante therapie). De overlevingskansen verbeteren door chemotherapie, vooral als te vrezen valt dat er metastasen aanwezig zijn die zo klein zijn dat ze op een scan nog onzichtbaar zijn. Dat is vaker het geval bij patiëntes bij wie de tumorcellen al in één of meer lymfeklieren zaten.

Niet bij iedereen heeft chemotherapie effect, maar tot nu toe krijgt iedereen het wel aangeboden. En wie er aan begint ondervindt zeker de vervelende bijwerkingen en moet maar afwachten of de tumor ervan krimpt. Het zou dus mooi zijn om te kunnen voorspellen bij wie een bepaald chemotherapeuticum aanslaat en bij wie niet. Met dat doel gingen de Texaanse onderzoekers aan de slag.

De 92 genen waarvan de expressie bepalend is voor het succes van de chemotherapie coderen vooral voor eiwitten die actief zijn in de celdeling, de opbouw van het celskelet, het eiwittransport over mebranen en het `kleefvermogen' aan andere cellen en andere eigenschappen die wel een verband met uitzaaiing en kankergroei hebben. De onderzoekers hopen op basis van de genexpressie-analyse een test te ontwikkelen die aangeeft of het zin heeft aan chemotherapie met docetaxel te beginnen.