Balans van mei '68 (1)

Columnist J.L. Heldring schreef in NRC Handelsblad van 31 juli een interessante column over de `Balans van mei '68'. De aanleiding was een verhaal van Gerrit Komrij (25 juli), waarin Komrij het had over `verraders' en `ideeëngoed'. Heldring schreef erbij dat hij daarbij de generatie van `mei '68' bedoelde.

Heldring heeft jarenlang in zijn columns blijk gegeven van zijn opinies over taal, over het Midden-Oosten, over Amerika, over Europa, over ontwikkelingshulp. Prima. Ik bewonder Heldring zeer als vertolker van het woord van de conservatief-filosofische stroming, laten we zeggen: Burke. Maar nu dit verhaal over de `Balans van mei '68'. Allereerst: waarom mei 1968? Dat refereert naar de gebeurtenissen in Frankrijk. Dat had in eerste instantie te maken met toestanden op de universiteiten, zoals Nanterre. De gebeurtenissen kregen een vervolg met de arbeidersbeweging, vooral in de autoindustrie. Studenten en arbeiders samen staan we sterk. Allemaal goed. Nederland was heel wat anders.

Wat Heldring doet is het verhaal verknopen met de Maagdenhuis-bezetting, in mei 1969, een jaar later. Daar kwamen in de Nederlandse verhoudingen andere dingen bij. Zoals: het verzet tegen autoritaire verhoudingen in bijvoorbeeld gezin, kerk, school, universiteit, fabriek, ziekenhuis en noem maar op. De Maagdenhuis-bezetting was een uiting van onvrede van de toenmalige jeugd met de autoriteitsdwang van hun ouders en hun overheidsbejegenaars. De jeugd van toen was zat van het verstikkende klimaat (hoe gezellig ook) van de jaren vijftig. Natuurlijk kwamen er uitwassen voor (communistisch), maar dat speelde geen hoofdrol.

Wat zegt Heldring nu over de toenmalige bewindvoerders? `Ook dat zou ik nog niet verraad willen noemen, eerder gebrek aan morele en zeker aan intellectuele integriteit, ja aan intellectueel vermogen tout court.' Hallo! Wie had het nu over de morele en intellectuele integriteit, en wie schortte het aan intellectueel vermogen?

Ik woon in een rustige buurt in Amsterdam-Zuid. Ik word de laatste tijd veelvuldig geplaagd (behalve door vliegtuigen bij Schiphol) door luidsprekende Engelsen op de balkons. Wat stelt de nieuwe jeugd tegenover de oude idealen van solidariteit en zorgzaamheid? Daarover hadden we het in de jaren zestig.

    • Han van Gessel