IJsland denkt niet na over eigen leger

IJsland denkt voor het eerst na over een eigen leger, zo meldden vele media, inclusief deze krant, vorige week. Inmiddels is echter duidelijk dat het om een misverstand gaat, veroorzaakt door een weinig zorgvuldige journalist van het Amerikaanse persbureau Associated Press (AP).

Alle media baseerden zich op een bericht van AP, waarin de IJslandse minister van Justitie Björn Bjarnason voorstelde eventueel een eigen leger op te richten als het huidige conflict met de Verenigde Staten over de toekomst van de Amerikaanse basis Keflavik niet zou worden opgelost.

Bjarnason bepleitte vijf jaar geleden, als parlementslid, oprichting van een leger van 500 tot 1.000 man en van een nationale reserve in IJsland, dat geen strijdkrachten heeft. Wegens het conflict tussen Reykjavik en Washington over de voorgenomen terugtrekking van de laatste vier Amerikaanse gevechtsvliegtuigen uit Keflavik vroeg een AP-correspondent vorige week Bjarnason, nu minister van Justitie, of hij nog achter zijn oude idee stond. Bjarnason bevestigde dat. De AP-correspondent schreef daarop dat Bjarnason oprichting van een eigen leger voorstond, hoewel de minister zich daar recent niet publiekelijk over had uitgelaten. Details als de omvang van dit leger ontleende de correspondent aan het nieuwsbericht van vijf jaar geleden. Na protest van Bjarnason bood de hoofdredacteur van AP excuses aan.

Het verkeerde AP-bericht kwam ongelegen voor de IJslandse regering die van de VS eist dat op Keflavik een minimale afschrikking van vier gevechtsvliegtuigen blijft. Het Pentagon wil de F-15's alsmede reddingshelikopters van de luchtmacht voorgoed uit IJsland terugtrekken. De Amerikaanse marine, die 1.200 man op Keflavik heeft, wil op de basis blijven om onderzeeërs in de Noord-Atlantische Oceaan te kunnen blijven volgen.

De IJslandse regering, die gebelgd is over het besluit dat Washington zonder enig overleg vooraf nam, staat nu op het standpunt dat de basis opgeheven kan worden als de Amerikaanse luchtmacht definitief vertrekt. Sinds 1951 bestaat een akkoord tussen beide landen over defensie-samenwerking, met de basis Keflavik als belangrijkste onderdeel. De onderhandelingen verkeren al weken in een impasse. NAVO-chef Robertson besprak de kwestie deze week met de IJslandse premier David Oddsson. Robertson zei dat het om een bilateraal probleem tussen de VS en IJsland gaat, maar hij bood zijn 'goede diensten' aan.